De spanning was voelbaar in de katholieke wereld terwijl de kardinalen, belast met de keuze van een nieuwe paus, zich voorbereidden om zich terug te trekken achter de zware deuren van de Sixtijnse Kapel in het Vaticaan voor hun tweede stemdag.

Een zwarte rookpluim steeg woensdagavond op boven de menigte op het Sint-Pietersplein, wat bevestigde dat de eerste stemming van het conclaaf geen tweederdemeerderheid had opgeleverd om een opvolger voor de overleden paus Franciscus te benoemen.

De 133 'Prinsen van de Kerk' brachten de nacht door in het gastenverblijf Santa Marta en zouden donderdagochtend vroeg inspiratie zoeken tijdens een privé-mis voordat ze aan hun tweede stemdag begonnen. Als de eerste geheime stemming van de ochtend opnieuw geen duidelijke winnaar oplevert, zal er een tweede stemming plaatsvinden. Indien er opnieuw geen consensus wordt bereikt, volgen er in de middag nog twee stemrondes.

De kardinalen blijven achter gesloten deuren totdat de nieuw gekozen 267e paus een duidelijke zegen heeft ontvangen om leiding te geven aan de 1,4 miljard katholieken wereldwijd. Ze zijn onder dreiging van excommunicatie gezworen tot geheimhouding over het eeuwenoude proces.

'Zwarte rook'

Afgesloten van afleiding en lekken, is hun enige manier om de uitkomst van hun stemmen te communiceren door hun stembiljetten te verbranden met chemicaliën om rook te produceren. De rook is zwart als er geen beslissing is genomen, of wit als er een nieuwe paus is gekozen.

De vorige twee pausverkiezingen in 2005 en 2013 duurden elk twee dagen, maar sommige in de vorige eeuw duurden wel vijf dagen. De langste ooit duurde bijna drie jaar, van november 1268 tot september 1271.

Voorafgaand aan de rook verzamelden tienduizenden mensen – pelgrims, toeristen en nieuwsgierige Romeinen – zich op het Sint-Pietersplein, terwijl het warme schemerlicht over de monumenten van de stad viel. Er klonken zuchten van teleurstelling toen het rooksignaal niet wit werd – het gehoopte teken van een succesvolle stemming.

Maar de sfeer was niet somber.

"Ik vind het niet erg dat het zwarte rook is, het laat zien dat de Heilige Geest aan het werk is. Er zullen snel genoeg andere stemrondes zijn, we krijgen onze paus," zei de 37-jarige James Kleineck uit Texas.

Barbara Mason, 50, reisde vanuit Canada naar het conclaaf in de hoop een paus te zien die in de progressieve voetsporen van Franciscus zou treden.

"Ik ben blij dat ze zoveel tijd nemen, want dat betekent dat ze zorgvuldig nadenken over wie de paus zal zijn," zei ze, en suggereerde dat de populaire, fietsende speciale gezant van Franciscus, kardinaal Matteo Zuppi, een waardige keuze zou zijn.

Het conclaaf van 2025 is het grootste en meest internationale ooit, met kardinalen uit ongeveer 70 landen – velen van hen kenden elkaar voorheen niet.

Voorafgaand aan de stemming was er geen duidelijke favoriet om de charismatische Argentijn Franciscus op te volgen, met kardinalen die een scala aan progressieve en conservatieve tradities binnen de Kerk vertegenwoordigen.

Maar de uitdagingen waarmee de twee millennia oude instelling wordt geconfronteerd, zijn duidelijk, en de nieuwe paus zal na zijn verkiezing scherpe diplomatie moeten inzetten te midden van geopolitieke onzekerheid, terwijl hij diepe breuken binnen de Kerk aanpakt.

Wat de Kerk nodig heeft

Het begin van het conclaaf, met een plechtige processie van kardinalen en andere geestelijken naar de Sixtijnse Kapel, werd live uitgezonden op grote schermen voor de Sint-Pietersbasiliek.

Na eerst samen te komen voor een stil gebed in de Pauselijke Kapel van het Vaticaan, gingen ze in een kleurrijke processie, begeleid door Zwitserse Garde, naar de beroemde 15e-eeuwse kapel die is versierd met fresco's van Michelangelo.

De mis markeert het laatste ritueel dat publiekelijk wordt gevierd voordat de nieuwe paus vanaf het balkon van de Sint-Pietersbasiliek aan de wereld wordt gepresenteerd.

Ongeveer 80 procent van de stemgerechtigde kardinalen werd benoemd door Franciscus – een impulsieve maar charismatische pleitbezorger voor de onderdrukten.

Maar terwijl sommige kardinalen op zoek zijn naar een nieuwe paus om zijn nalatenschap te beschermen en verder te ontwikkelen, willen anderen een meer conservatieve verdediger van de doctrine.

Meer dan een dozijn namen circuleren, van de Italiaan Pierbattista Pizzaballa tot de Hongaar Peter Erdo en de Sri Lankaan Malcolm Ranjith.