VS luidt ‘fase twee’ van vredesplan Gaza in, terwijl rapporten wijzen op ‘reproductieve genocide’
Centraal in deze nieuwe fase staat de oprichting van een Palestijns overgangscomité dat bestaat uit onafhankelijke technocraten. Dit comité zal verantwoordelijk zijn voor het dagelijks bestuur en het leveren van essentiële diensten in Gaza.
Terwijl de Verenigde Staten de start aankondigen van de tweede fase van het 20-puntenplan van president Trump, werpen twee nieuwe vernietigende rapporten een schaduw over de toekomst van de Gazastrook.
Uit onderzoek van Physicians for Human Rights blijkt dat de oorlog heeft geleid tot een daling van 41 procent in het geboortecijfer en systematisch reproductief geweld tegen Palestijnse vrouwen.
Start van Fase Twee: Technocratisch Bestuur
De Amerikaanse speciale gezant voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff, heeft woensdag officieel aangekondigd dat het vredesplan voor Gaza de tweede fase ingaat. Deze fase markeert de overgang van een wapenstilstand naar volledige demilitarisatie, technocratisch bestuur en de start van de wederopbouw.
Centraal in deze nieuwe fase staat de oprichting van een Palestijns overgangscomité dat bestaat uit onafhankelijke technocraten. Dit comité, de National Committee for the Administration of Gaza (NCAG), zal verantwoordelijk zijn voor het dagelijks bestuur en het leveren van essentiële diensten aan de meer dan twee miljoen inwoners van de Gazastrook. Bemiddelaars Egypte, Türkiye en Qatar hebben bevestigd dat dit comité geleid zal worden door Ali Shaath, een ingenieur en voormalig viceminister van de Palestijnse Autoriteit.
Opvallend is dat de meeste Palestijnse facties, waaronder Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad (PIJ), hun steun hebben uitgesproken voor dit technocratische bestuur om een "geschikte omgeving" te creëren voor de overgang. Het bestuur zal opereren onder toezicht van een door de VS geleide "Board of Peace", die naar verwachting vertegenwoordigd zal worden door voormalig VN-gezant Nickolay Mladenov.
Toch blijven er grote obstakels. Witkoff waarschuwde dat Hamas onmiddellijk het lichaam van de laatste overleden gijzelaar, Ran Gvili, moet overdragen. De Israëlische premier Netanyahu heeft aangegeven dat de grensovergang bij Rafah gesloten blijft totdat Gvili is teruggekeerd.
"Vernietiging van hoop voor de toekomst"
Terwijl diplomaten spreken over wederopbouw, schetsen twee nieuwe rapporten van Physicians for Human Rights (PHR) en de Global Human Rights Clinic (GHRC) een beeld van een generatie die fysiek en demografisch is gedecimeerd. Het rapport, getiteld "Destroying Hope for the Future: Reproductive Violence in Gaza", concludeert dat Israëlische militaire operaties en blokkades hebben geleid tot "reproductief geweld" dat mogelijk neerkomt op genocide.
De cijfers uit de rapporten, die de periode tot oktober 2025 beslaan, zijn alarmerend:
- Geboortecijfer: Een daling van 41 procent in mei-juni 2025 vergeleken met dezelfde periode in 2022.
- Miskramen: Een stijging van 300 procent in het aantal miskramen.
- Moedersterfte: In de eerste zes maanden van de oorlog werden naar schatting 6000 moeders gedood.
- Neonatale zorg: Het aantal beschikbare couveuses daalde met 70 procent, terwijl het aantal premature baby's en baby's met ondergewicht sterk steeg.
Doelbewuste aanvallen op vruchtbaarheid
De onderzoekers stellen dat de schade niet enkel nevenschade is, maar het gevolg van systematisch beleid. Een specifiek dieptepunt was de aanval op de Al-Basma IVF-kliniek, het grootste vruchtbaarheidscentrum van Gaza. Bij deze aanval in december 2023 werden naar schatting 4000 embryo's en 1000 spermastalen en eicellen vernietigd. Volgens een VN-onderzoekscommissie was dit een opzettelijke aanval op het reproductieve vermogen van de Palestijnse bevolking.
"Je schakelt niet alleen mensen uit, je schakelt de hoop op leven uit," aldus een gynaecoloog die in het gebied werkzaam was.
Persoonlijk leed en medische tekorten
De rapporten staan vol met schrijnende getuigenissen van vrouwen die moesten bevallen onder onmenselijke omstandigheden. Masara Khamis al-Sakahfi (32) uit Rafah vertelt hoe ze vaker in het ziekenhuis verbleef dan in haar opvangkamp: "De weeën begonnen en stopten dan weer door de angst voor luchtaanvallen".
Door het acute tekort aan medische middelen moesten keizersneden regelmatig zonder verdoving worden uitgevoerd. Daarnaast zorgde extreme ondervoeding ervoor dat veel moeders geen borstvoeding konden geven. "Mijn lichaam haalt calcium uit mijn tanden en botten om melk te maken," getuigt een moeder uit Beit Lahia. Ook babyvoeding was door de strikte Israëlische blokkades nauwelijks verkrijgbaar, wat leidde tot de dood van pasgeborenen door uitdroging en ondervoeding.
Fragiele vrede
Hoewel er sinds oktober 2025 een staakt-het-vuren van kracht is, blijft de situatie op de grond precair. Volgens het Gazaanse mediabureau heeft Israël het bestand al meer dan 1190 keer geschonden, waarbij meer dan 400 Palestijnen zijn gedood. Ook de hulpverlening komt moeizaam op gang; de beloofde 600 vrachtwagens per dag worden bij lange na niet gehaald.
De auteurs van het PHR-rapport benadrukken dat het reproductieve geweld een schending is van het internationaal recht. "De vernietiging van de moederzorg in Gaza weerspiegelt het opzettelijk opleggen van levensomstandigheden die berekend zijn op de vernietiging van de Palestijnse bevolking," aldus het rapport.
Terwijl fase twee van het vredesplan hoopt op politieke stabilisatie, waarschuwen artsen dat de fysieke en psychologische impact op vrouwen en kinderen nog generaties lang voelbaar zal zijn.