De opvangwet bevatte twee wijzigingen: de mogelijkheid om opvang te weigeren aan personen die al een asielprocedure in een ander EU-land hebben doorlopen, en de afschaffing van de mogelijkheid om in uitzonderlijke gevallen een permanente registratielocatie te weigeren of in te trekken – een bepaling die de weg zou kunnen vrijmaken voor financiële steun aan asielzoekers wanneer fysieke opvangcentra bezet zijn.

Het Hof oordeelt dat het onthouden van essentiële steun aan personen die al asiel hebben gekregen in bijvoorbeeld Griekenland, hen aanzienlijke schade zou kunnen berokkenen die moeilijk te verhelpen zou zijn.

Geen gunstige regelgeving meer

De hervorming, die afgelopen zomer werd ingevoerd door minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt, legde strengere voorwaarden op aan migranten die familieleden naar België willen halen.

De nieuwe regels maakten een einde aan de toegang tot gunstigere Europese regelgeving die voorheen van toepassing was op gezinshereniging, waardoor het voor bepaalde gezinnen aanzienlijk moeilijker werd om zich bij hun familieleden te voegen.

Families vechten terug

Twee families hebben de nieuwe maatregelen aangevochten voor het Grondwettelijk Hof en verzocht om opschorting of nietigverklaring ervan, met het argument dat de regels een onrechtvaardig onderscheid maken tussen familieleden die samen met de primaire migrant in België aankomen en familieleden die zich later bij hen willen voegen, waardoor ongelijke behandeling ontstaat en de beginselen van billijkheid worden geschonden.

Volgens de herziene regelgeving moeten migranten nu twee jaar wachten vanaf de datum waarop hun verblijfsvergunning is verleend voordat ze een aanvraag voor gezinshereniging kunnen indienen.

Vereiste inkomensdrempel is ook verhoogd

Het Hof heeft bovendien vastgesteld dat er aanzienlijke bezorgdheid bestaat over de hervorming van het gezinsherenigingsbeleid, waarbij een wachttijd van twee jaar is ingevoerd en het referentie-inkomen is verhoogd.

Het Hof heeft vijf specifieke vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie en stelt de tenuitvoerlegging van de strengere regels uit totdat het antwoord daarop is ontvangen, waardoor de strengere regels tijdelijk worden opgeschort.

Één familie uit Jemen krijgt uitzondering

De beslissing voor tijdelijke uitstel van het Hof heeft specifiek betrekking op de zaak van een Jemenitische man met een subsidiaire beschermingsstatus in België, die door de aangescherpte regels zijn vrouw en jonge kind niet uit Jemen heeft kunnen halen, aldus omroep VRT.

In zijn voorlopige uitspraak benadrukte het Grondwettelijk Hof dat de strengere regels “ernstige en onherstelbare schade” dreigen te berokkenen aan de verzoekende familie.

Het hof wees erop dat de Jemenitische man al meer dan anderhalf jaar gescheiden is van zijn vrouw en kind en dat de langdurige scheiding, vooral in een land dat met een ernstige humanitaire crisis te kampen heeft, blijvende nadelige gevolgen kan hebben voor het welzijn van het gezin.