In een cruciaal diplomatiek moment zijn de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping in Peking overeengekomen dat de Straat van Hormuz open moet blijven.
Terwijl beide leiders tijdens een staatsbanket spraken over een nieuwe koers van samenwerking, waarschuwen analisten dat China’s bereidheid om te bemiddelen in het Midden-Oosten gepaard kan gaan met een stevige prijs: Amerikaanse concessies over Taiwan.
Een gedeeld belang in de Straat van Hormuz
Het Witte Huis bevestigde na afloop van de eerste gespreksronden dat de VS en China een zeldzaam consensuspunt hebben gevonden. Beide grootmachten zijn het erover eens dat Iran nooit een kernwapen mag bezitten en dat de vrije stroom van energie door de Straat van Hormuz essentieel is voor de wereldeconomie.
Xi Jinping maakte duidelijk dat hij zich verzet tegen de verdere militarisering van de regio. De Chinese interesse is deels pragmatisch: als grootste importeur van Iraanse olie heeft Peking er alle belang bij dat de blokkades worden opgeheven. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, gaf vanuit Peking aan dat hij er alle vertrouwen in heeft dat China achter de schermen zijn invloed op de Iraanse leiders zal aanwenden om de waterweg te heropenen.
"MAGA" ontmoet Chinese groei
Tijdens het staatsbanket was de toon opvallend amicaal. Trump noemde Xi zijn "vriend" en sprak over de meest invloedrijke band in de wereldgeschiedenis. Xi van zijn kant stelde dat het economisch herstel van China en Trumps "Make America Great Again"-strategie uitstekend hand in hand kunnen gaan.
De gesprekken spitsten zich toe op:
Markttoegang: Het vergroten van de mogelijkheden voor Amerikaanse bedrijven in China.
Investeringen: Chinese kapitaalinjecties in Amerikaanse ondernemingen.
Energie: De bereidheid van China om meer Amerikaanse olie af te nemen om de handelsbalans te verbeteren.
De strategische ruilhandel: Taiwan als inzet?
Ondanks de publieke harmonie hangt de schaduw van de oorlog in Iran en de kwestie-Taiwan over de top. Analisten van onder meer de International Crisis Group wijzen erop dat Peking zijn invloed op Iran waarschijnlijk niet "gratis" zal weggeven. Hoewel Trump beweert de situatie in het Midden-Oosten volledig onder controle te hebben, kampt de VS met torenhoge benzineprijzen en een haperende diplomatie.
Experts vermoeden dat China de crisis in de Straat van Hormuz gebruikt als hefboom. In ruil voor druk op Teheran zou Xi kunnen eisen dat de VS afziet van een nieuw wapenpakket voor Taiwan ter waarde van 14 miljard dollar, dat momenteel op het bureau van Trump ligt te wachten op een handtekening. Opvallend genoeg zweeg het Witte Huis in de officiële mededelingen in alle talen over Taiwan, ondanks eerdere waarschuwingen van Xi aan het adres van de Amerikanen.
Vooruitblik naar september
Aan het einde van het banket bracht Xi een toost uit op de relatie, die volgens hem de hele wereldbevolking treft. Trump besloot de ontmoeting met een formele uitnodiging aan Xi voor een staatsbezoek aan de Verenigde Staten op 24 september.
Of Xi op deze uitnodiging ingaat, zal waarschijnlijk afhangen van de concrete resultaten van de diplomatieke koehandel die zich de komende dagen achter gesloten deuren in Peking afspeelt.
