De Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu gaan praten over vrede in Gaza, nu Israël steeds meer internationaal geïsoleerd raakt en het Westen de Palestijnse staat erkent.
Tijdens Netanyahu's vierde bezoek sinds Trump in januari opnieuw aantrad, zal de rechtse Israëlische leider proberen de belangrijkste relatie van zijn land te versterken. Israël kampt met toenemende internationale isolatie, bijna twee jaar na het begin van de oorlog in Gaza.
Netanyahu kan rekenen op een warm welkom in het Witte Huis, in tegenstelling tot de koele ontvangst die hij vrijdag kreeg tijdens de Algemene Vergadering van de VN. Veel afgevaardigden verlieten de zaal, waardoor hij voor een bijna lege zaal sprak.
Netanyahu uitte scherpe kritiek op wat hij een “schandelijke beslissing” noemde van landen zoals Groot-Brittannië, Frankrijk, Canada, Australië en anderen om de Palestijnse staat te erkennen. Dit markeert een belangrijke diplomatieke verschuiving bij belangrijke bondgenoten van de VS.
Volgens deze landen is de erkenning noodzakelijk om de mogelijkheid van een tweestatenoplossing te behouden en een einde te maken aan de oorlog van Israël.
Trump, die de erkenning bekritiseerde als een beloning voor Hamas, vertelde zondag aan Reuters dat hij hoopt Netanyahu’s instemming te krijgen met een kader om de oorlog in Gaza te beëindigen.
“We krijgen een zeer goede respons omdat Bibi ook een akkoord wil sluiten,” zei Trump in een telefonisch interview, waarbij hij Netanyahu’s bijnaam gebruikte.
“Iedereen wil een akkoord sluiten.”
Hij prees leiders van Saoedi-Arabië, Qatar, de VAE, Jordanië en Egypte voor hun hulp en zei dat het akkoord verder moet gaan dan Gaza en gericht is op bredere vrede in het Midden-Oosten.
“Het heet vrede in het Midden-Oosten, meer dan alleen Gaza. Gaza is een deel ervan, maar het gaat om vrede in het Midden-Oosten,” zei hij.
Op de vraag of er nu een akkoord is voor vrede in Gaza, zei een hoge Israëlische functionaris: “Het is te vroeg om dat te zeggen.”
De functionaris voegde eraan toe dat Netanyahu maandag tijdens zijn ontmoeting met Trump Israëls reactie op het voorstel zal geven.
Vredesplan
Netanyahu staat onder toenemende druk van de families van gijzelaars en, volgens opiniepeilingen, een oorlogsmoe Israëlisch publiek.
Een 21-puntenplan voor vrede werd vorige week verspreid onder een reeks Arabische en moslimlanden tijdens de VN-bijeenkomsten.
Het plan roept op tot de vrijlating van alle gijzelaars, levend en dood, geen verdere Israëlische aanvallen op Qatar en een nieuwe dialoog tussen Israël en de Palestijnen voor “vreedzaam samenleven,” aldus een anonieme functionaris van het Witte Huis.
Israël wekte de woede van Qatar en kreeg kritiek van Trump na een luchtaanval op Hamas-functionarissen in Doha op 9 september.
Eerdere door de VS gesteunde wapenstilstandspogingen zijn mislukt vanwege het onvermogen om de kloof tussen Israël en Hamas te overbruggen. Netanyahu heeft gezworen de oorlog voort te zetten.
Oorlogsmisdaden
De ontmoeting in het Witte Huis volgt op een jaarlijkse bijeenkomst van wereldleiders in New York, waar de oorlog in Gaza centraal stond en Israël vaak het doelwit was.
De regering van Benjamin Netanyahu, de meest rechtse en radicale in de geschiedenis van Israël, heeft de acceptatie van een Palestijnse staat uitgesloten.
Volgens Palestijnse gezondheidsfunctionarissen heeft het Israëlische leger meer dan 65.000 mensen gedood in Gaza, waardoor een groot deel van het gebied in puin ligt, de humanitaire crisis is verergerd en hongersnood zich verder heeft verspreid.
Het Internationaal Strafhof heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Netanyahu wegens oorlogsmisdaden in de Gaza-oorlog. Israël verwerpt de jurisdictie van het hof en ontkent oorlogsmisdaden te hebben gepleegd.
Hoewel Trump en Netanyahu grotendeels op één lijn zitten en de VS de belangrijkste wapenleverancier van Israël blijft, kunnen tijdens de besprekingen op maandag spanningen aan de oppervlakte komen.
Sommige hardline-ministers van Netanyahu hebben gezegd dat de regering moet reageren op de groeiende erkenning van de Palestijnse staat door de gehele of delen van de bezette Westelijke Jordaanoever te annexeren, om zo de hoop op Palestijnse onafhankelijkheid te vernietigen.
Trump zei echter donderdag dat hij Israël niet zal toestaan de bezette Westelijke Jordaanoever samen met Gaza en bezet Oost-Jeruzalem te annexeren.
Analisten waarschuwen dat Israëlische annexatie van de Westelijke Jordaanoever de historische Abraham-akkoorden kan ondermijnen, een belangrijke buitenlandse beleidsprestatie van Trumps eerste ambtstermijn, waarbij verschillende Arabische landen diplomatieke banden met Israël aangingen.
