Rusland heeft dinsdag een scherpe waarschuwing geuit aan het adres van België. Het Kremlin dreigt met zware juridische stappen indien de bevroren Russische tegoeden, die worden beheerd door Euroclear in Brussel, worden gebruikt om Oekraïne te financieren. De waarschuwing komt op een moment dat de Europese Unie zoekt naar manieren om miljarden aan geblokkeerde activa in te zetten voor de wederopbouw van Oekraïne.
Op dinsdag 12 november 2025 verspreidde het Russische staatspersbureau TASS een verklaring van de Russische buitenlandse inlichtingendienst (SVR). Daarin wordt gesteld dat Moskou juridische actie zal ondernemen tegen België als de geblokkeerde tegoeden worden aangesproken. "De gevolgen hiervan zullen onmogelijk te negeren zijn," aldus de SVR.
"Lege schatkisten"
De Russische inlichtingendienst haalt in de verklaring fel uit naar de economische toestand van Europa. Volgens de SVR balanceren de EU-lidstaten op de rand van een sociaal-economische crisis en zijn hun "schatkisten leeg" door de steun aan de oorlog in Oekraïne.
"Het zou hen goed uitkomen om voor Oekraïens graan te betalen met gestolen Russische activa," citeert TASS. Moskou merkt op dat België tot nu toe weerstand biedt tegen directe inbeslagname uit angst voor rechtszaken. "Dat is de juiste manier van denken," klinkt het dreigend vanuit Moskou, "want België zal zeker aansprakelijk worden gesteld."
De rol van Euroclear
De kern van het conflict bevindt zich in Brussel bij Euroclear, een van 's werelds grootste financiële dienstverleners. Sinds de Russische invasie in 2022 is daar naar schatting 193 miljard euro aan Russische obligaties en effecten bevroren. Deze tegoeden leverden de Belgische schatkist vorig jaar nog 1,7 miljard euro aan belastinginkomsten op.
De Europese Commissie en westerse partners onderzoeken al maanden een plan om de winsten van deze activa, of de activa zelf, te gebruiken als onderpand voor leningen aan Kiev. Er ligt een voorstel op tafel voor leningen tot 140 miljard euro, die Oekraïne pas zou moeten terugbetalen wanneer Rusland herstelbetalingen doet.
Belgische terughoudendheid
Ondanks druk vanuit de EU en de G7, ligt de Belgische regering dwars. Premier Bart De Wever (N-VA) heeft tijdens Europese toppen aangedrongen op garanties dat de juridische en financiële risico's gedeeld worden door alle bondgenoten, en niet alleen op de schouders van België rusten.
De Wever erkende dat het idee aanlokkelijk is: "Het is beter dan Robin Hood. Poetins geld nemen om Oekraïne te steunen, dat is bijna poëtisch." Toch benadrukte hij dat een solide wettelijke basis noodzakelijk is, gezien Moskou heeft laten weten dat "we de gevolgen eeuwig zullen voelen".
De premier reageerde ook op berichten in de internationale pers (zoals Politico) die hem als een dwarsligger afschilderden: "Iedereen heeft bevestigd dat ik een 'good boy' ben."
Spanning stijgt
De timing van de Russische waarschuwing is niet toevallig. EU-ministers van Financiën komen donderdag bijeen om de verdere steun aan Oekraïne te bespreken. Experts waarschuwen dat een eenzijdige inbeslagname het vertrouwen in Euroclear en het internationale financiële systeem kan ondermijnen.
De spanningen zijn ook fysiek voelbaar. Oud-kolonel Roger Housen legde in een reactie een link tussen de financiële discussie en recente veiligheidsincidenten: "Net nu de EU onderzoekt wat de legale basis kan zijn om dat geld aan te spreken, duiken er drones op boven Belgische luchthavens. Toeval is dat natuurlijk niet."
