Uit recent onderzoek blijkt dat verschillende grote Belgische banken en zelfs de Nationale Bank van België via hun fondsen investeren in Israëlische bedrijven, overheidsschulden en ondernemingen die actief zijn in de illegale nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Daardoor steunen Belgische spaarders en beleggers vaak onbewust de Israëlische economie en, indirect, de bezetting en de oorlog in Gaza.
Volgens een analyse van De Standaard bevatten fondsen van onder meer BNP Paribas Asset Management, Belfius, KBC en Degroof Petercam aandelen of obligaties van Israëlische bedrijven zoals Teva Pharmaceuticals, CyberArk, Check Point Software, JFrog en Monday.com. In één fonds van Degroof Petercam zitten zelfs dertien Israëlische bedrijven, waaronder vier banken die voorkomen in een VN-databank vanwege hun betrokkenheid bij activiteiten in illegale nederzettingen.
Hoewel deze ondernemingen niet rechtstreeks gelinkt zijn aan militaire operaties, benadrukken de banken dat ze Israëlische bedrijven niet automatisch uitsluiten. KBC en Belfius stellen dat hun investeringen worden gescreend, maar niet principieel geweerd. Degroof Petercam benadrukt het onderscheid tussen Israëlische bedrijven en bedrijven die opereren in bezet gebied, en stelt dat aandeelhouderschap soms meer invloed kan hebben dan desinvesteren. BNP Paribas verwijst naar interne richtlijnen rond mensenrechten, milieu en anti-corruptie. VDK Bank verdedigt investeringen in Israëlische cybersecuritybedrijven en stelt dat die voldoen aan de VN-richtlijnen inzake mensenrechten.
Honderden miljarden naar nederzettingenindustrie en oorlog in Gaza
Tegelijkertijd publiceerden 11.11.11, FairFin en 26 internationale en Palestijnse organisaties een rapport waaruit blijkt dat Europese banken samen honderden miljarden dollars investeren in bedrijven die actief zijn in de illegale Israëlische nederzettingenindustrie en in de oorlog in Gaza.
De lijst van bedrijven waarin geïnvesteerd wordt, omvat leveranciers van bulldozers voor de sloop van Palestijnse huizen, bouwfirma’s voor de uitbreiding van nederzettingen, wapenproducenten voor het Israëlische leger, bedrijven die surveillancemateriaal leveren voor het bespioneren van Palestijnse burgers, en ondernemingen die transportverbindingen met nederzettingen onderhouden of natuurlijke rijkdommen uit Palestijns gebied ontginnen.
Volgens het rapport behoren verschillende banken actief in België tot de belangrijkste financiers:
BNP Paribas: 32,72 miljard dollar, waaronder 91 miljoen voor wapenproducent Elbit — de grootste wapenleverancier van het Israëlische leger.
ING: 8,4 miljard dollar
KBC: 1,9 miljard dollar
Delen Private Bank: 687 miljoen dollar
Degroof Petercam: 493 miljoen dollar
Belfius: 185 miljoen dollar
Argenta: 43 miljoen dollar
Nationale Bank van België: 5 miljoen dollar, onder meer in TKH Security (leverancier van surveillancemateriaal) en eDreams ODIGEO (aanbieder van accommodaties in nederzettingen).
Investeringen in 'bulldozer van etnische zuivering'
Opvallend is dat meerdere Belgische banken, waaronder BNP Paribas, Belfius, ING, Delen Private Bank, Degroof Petercam en vooral KBC, investeren in Caterpillar. Het Israëlische leger gebruikt al decennia Caterpillars zwaar gepantserde D9-bulldozers om Palestijnse huizen en infrastructuur te vernielen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever, om zo nederzettingen uit te breiden en Palestijnen te verdrijven. KBC verhoogde haar investeringen in Caterpillar zelfs tot 772 miljoen euro in 2024, ondanks de escalerende oorlog en het toenemende geweld van kolonisten.
“Onze job is om Gaza plat te gooien, niemand zal ons stoppen,” verklaarde een Israëlische legereenheid die naar de D9 is vernoemd. Volgens Willem Staes, Midden-Oostenexpert bij 11.11.11, is het “onbegrijpelijk dat banken als KBC ondanks deze overduidelijke oorlogsmisdaden hun investeringen nog verhogen.”
Oproep tot ingrijpen door federale overheid
11.11.11 en FairFin roepen Belgische banken op hun verantwoordelijkheid te nemen en te stoppen met investeringen in bedrijven die betrokken zijn bij oorlogsmisdaden en illegale nederzettingen. Maar ook de federale regering moet volgens hen ingrijpen.
11.11.11-directeur Els Hertogen benadrukt dat de Belgische overheid als aandeelhouder van BNP Paribas en eigenaar van Belfius haar invloed moet gebruiken om deze banken tot een fundamentele koerswijziging te dwingen. Ook de Nationale Bank moet volgens haar “ter orde worden geroepen”.
Daarnaast pleit 11.11.11 voor structurele maatregelen, zoals een wettelijk verbod op handel en investeringen met illegale nederzettingen. “Zolang de Belgische regering blijft toekijken, kan Belgisch spaargeld bijdragen aan oorlogsmisdaden en grove schendingen van het internationaal recht. België heeft het afgelopen jaar belangrijke stappen gezet, maar moet nu daadkrachtig en zonder uitstel een versnelling hoger schakelen,” aldus Hertogen.
