De Nederlandse economie is in het tweede kwartaal van 2025 nauwelijks gegroeid. Volgens een eerste raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei van het bruto binnenlands product (bbp) slechts 0,1 procent ten opzichte van het vorige kwartaal. Daarmee zet de trend van afvlakkende groei zich voort: het is het vijfde kwartaal op rij waarin de economische toename verder afneemt.

Consument houdt hand op de knip

De stagnatie is grotendeels toe te schrijven aan dalende consumentenbestedingen, aldus CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. Huishoudens gaven in het tweede kwartaal 0,4 procent minder uit, vooral aan kleding, horeca en recreatie. Dit terwijl de inkomens juist zijn gestegen en er veel spaargeld beschikbaar is. “De consument heeft het geld om de economie te doen groeien,” aldus Van Mulligen, “maar lijkt toch terughoudend.”

De verminderde uitgaven zouden deels verklaard kunnen worden door het uitzonderlijk goede weer in het eerste kwartaal, wat leidde tot hogere uitgaven in die periode. Hierdoor lijkt de terugval mogelijk incidenteel.

Investeringen en overheidsuitgaven blijven groeimotoren

Tegenover de terughoudende consument staan bedrijfsinvesteringen en overheidsbestedingen als positieve factoren. Vooral investeringen in vervoermiddelen, zoals schepen en vliegtuigen, namen toe (plus 1,5 procent). Ook de overheid gaf opnieuw meer uit, met name aan zorguitgaven (plus 0,8 procent).

“De winstgevendheid van bedrijven is nog altijd hoog,” stelt Van Mulligen. Toch blijven ondernemers voorzichtig, mede door de aanhoudende geopolitieke en handelsgerelateerde onzekerheid.

Effect handelsakkoord VS-EU nog onduidelijk

Die onzekerheid werd recent aangewakkerd door de handelsspanningen met de Verenigde Staten. President Donald Trump kondigde eerder dit jaar importheffingen aan, wat Europese producten op de Amerikaanse markt duurder maakt. Afgelopen zondag bereikten de EU en de VS weliswaar een voorlopig handelsakkoord, waarbij op de meeste Europese goederen een tarief van 15 procent wordt geheven, maar economen noemen de deal “onevenwichtig”.

Volgens Van Mulligen is het te vroeg om te zeggen wat het akkoord betekent voor de investeringsbereidheid: “De onzekerheid is deels weggenomen, maar de VS blijft een onvoorspelbare partner.” De invoer van goederen steeg in het tweede kwartaal met 2,6 procent, de uitvoer met 0,9 procent, wat leidde tot een afnemend handelsoverschot.

Eurozone in gelijke tred

De trend van trage groei beperkt zich niet tot Nederland. Ook de eurozone als geheel groeide in het tweede kwartaal met slechts 0,1 procent, meldt Eurostat. Binnen de muntunie waren het vooral Frankrijk en Spanje die positief bijdroegen, terwijl de economieën van Duitsland en Italië krompen.

IMF verhoogt groeiverwachting

Ondanks de mondiale spanningen heeft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deze week zijn groeiprognoses voor zowel de wereldeconomie als Nederland naar boven bijgesteld. De Amerikaanse heffingen vielen minder zwaar uit dan gevreesd, wat het vertrouwen iets herstelde. Toch waarschuwde het IMF in mei al dat structurele hervormingen nodig zijn om de Nederlandse economische groei op lange termijn veilig te stellen.

Vooruitzichten

Als de groei in de tweede helft van het jaar zou stagneren, komt de jaarlijkse bbp-groei voor 2025 uit op ongeveer 1,3 procent, in lijn met de verwachting. Van Mulligen verwacht dat de overheidsbestedingen voorlopig stabiel blijven, maar dat het herstel van de economie uiteindelijk vooral van de consument moet komen: “We hoeven het alleen maar te doen.”