Poolse gevechtsvliegtuigen zijn donderdagochtend, op eerste kerstdag, in actie gekomen om een Russisch militair verkenningsvliegtuig te onderscheppen boven de Oostzee. Daarnaast meldde het Poolse leger dat er in de nacht van woensdag op donderdag objecten vanuit Belarus het luchtruim waren binnengedrongen. De incidenten zorgden voor een tijdelijke sluiting van een deel van het Poolse luchtruim.
Volgens het operationele commando van de Poolse strijdkrachten (DORSZ) werd het Russische toestel in de ochtend gedetecteerd terwijl het dicht langs het Poolse luchtruim vloog. De Poolse straaljagers hebben het toestel onderschept, visueel geïdentificeerd als een verkenningsvliegtuig en begeleid totdat het uit het Poolse verantwoordelijkheidsgebied was vertrokken. Het Russische vliegtuig bevond zich boven internationale wateren en heeft het Poolse luchtruim zelf niet geschonden.
"Ondanks de feestdagen was het een drukke nacht en ochtend voor de diensten van de Poolse luchtverdediging," liet het commando weten in een verklaring.
Smokkelballonnen uit Belarus
Eerder in de nacht van woensdag op donderdag detecteerden radarsystemen al diverse objecten die vanuit buurland Belarus Polen binnenkwamen. Na gedetailleerde analyse concludeerde het leger dat het hoogstwaarschijnlijk ging om smokkelballonnen die met de wind mee dreven.
Hoewel deze objecten als niet-militair werden beoordeeld, namen de autoriteiten geen risico. Uit voorzorg werd het luchtruim boven de noordoostelijke regio Podlaskie, grenzend aan Belarus, tijdelijk gesloten voor de burgerluchtvaart. De Poolse minister van Defensie, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, benadrukte op X dat de situatie voortdurend wordt gemonitord: "Alle provocaties boven de Oostzee en nabij de grens met Belarus waren onder volledige controle van het Poolse leger."
Russische bommenwerpers boven het noorden
Het incident boven de Oostzee staat niet op zichzelf. Het Russische ministerie van Defensie maakte donderdag zelf melding van activiteiten elders in Europa. Volgens Moskou voerden strategische bommenwerpers van het type Tu-95MS "geplande vluchten" uit boven internationale wateren van de Noorse Zee en de Barentszzee. Rusland gaf toe dat deze bommenwerpers op delen van hun route werden gevolgd door gevechtsvliegtuigen van andere landen, maar stelt dat de vluchten in overeenstemming zijn met het internationaal recht.
Verhoogde paraatheid NAVO-oostflank
De incidenten passen in een patroon van oplopende spanningen en zogeheten 'hybride druk' aan de oostflank van de NAVO. De regio verkeert sinds september in een verhoogde staat van paraatheid. Dit volgt op eerdere schendingen, waaronder een incident waarbij drie Russische straaljagers twaalf minuten lang in het Estse luchtruim vlogen, en een voorval waarbij Russische drones het Poolse luchtruim binnendrongen.
Naast directe militaire confrontaties hebben landen als Polen steeds vaker te maken met gps-verstoringen en smokkeloperaties, die door autoriteiten worden gezien als pogingen om de stabiliteit in de grensregio's te ondermijnen.
