Massale terugroepactie babyvoeding: Wat we nu weten over de cereulide-besmetting
Cereulide is een gifstof die wordt aangemaakt door de bacterie Bacillus cereus. Het is hittebestendig, wat betekent dat het niet verdwijnt door de melk op te warmen. Symptomen treden vaak snel op (30 minuten tot 6 uur na consumptie).
Een grootschalige besmetting met de bacterie-toxine cereulide in babyvoeding houdt Europa in de greep. Terwijl Nestlé spreekt van de grootste preventieve terugroepactie in zijn geschiedenis, groeit de kritiek op de late communicatie en de gebrekkige testprocedures. In verschillende landen, waaronder België en Nederland, zijn baby's ziek geworden, en in Frankrijk wordt zelfs onderzoek gedaan naar het overlijden van twee zuigelingen.
Bron van de besmetting
De crisis begon in een Nederlandse fabriek van Nestlé. Na de installatie van nieuwe apparatuur eind november 2025 werd de toxine cereulide aangetroffen in productiemonsters. Hoewel de eerste vermoedens uitgingen naar de nieuwe machines, bleek de werkelijke oorzaak een vervuild ingrediënt te zijn: ARA-olie (een vetzuur), geleverd door een externe Chinese toeleverancier (Cabio Biotech). Omdat deze leverancier ook aan andere grote spelers zoals Danone (Gallia), Lactalis (Picot) en Vitagermine (Babybio) leverde, breidde de terugroepactie zich razendsnel uit naar meer dan 50 landen wereldwijd.
België: Onderrapportage en nieuwe richtlijnen
In België onderzoekt het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) momenteel zo'n 20 meldingen van baby’s met symptomen. Het Vlaams Departement Zorg waarschuwt echter dat het werkelijke aantal zieke kinderen waarschijnlijk veel hoger ligt.
De reden hiervoor is dat artsen niet verplicht zijn om bij symptomen zoals braken en diarree een stoelgangstaal af te nemen voor een specifieke cereulide-test. Het eerste officiële geval in Vlaanderen werd pas op 23 januari bevestigd. Sinds die datum roepen de autoriteiten artsen op om actiever te rapporteren, niet alleen voor de behandeling, maar om de vervuiling in de voedselketen beter in kaart te brengen.
Bovendien zijn de regels aangescherpt: door nieuwe richtlijnen van de Europese autoriteit EFSA zijn recentelijk ook extra loten van Babybio (Optima 1 en Caprea 1) en Nestlé (NAN OPTIPRO 1) teruggeroepen in België.
Nederland: Zes zieke baby’s en kritiek op tijdlijn
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft tot nu toe zes officiële meldingen ontvangen van baby's die ziek zijn geworden. In Nederland ligt de nadruk van de discussie vooral op de tijdlijn. Uit interne documenten blijkt dat Nestlé eind november al wist van de besmetting, maar pas op 10 december de NVWA informeerde.
De grootschalige publieke terugroepactie begon zelfs pas op 5 januari. Consumentenorganisatie Foodwatch overweegt juridische stappen in Nederland, omdat zij vinden dat ouders veel te laat zijn gewaarschuwd.
Frankrijk en de rest van de wereld
In Frankrijk is de situatie het meest ernstig. Justitie onderzoekt daar de dood van twee baby's (in Angers en Bordeaux) die mogelijk besmette melk van het merk Guigoz (Nestlé) hadden gedronken. Hoewel een direct verband nog niet officieel is bewezen, heeft de Franse overheid de veiligheidsdrempels voor cereulide direct gehalveerd naar de nieuwe Europese norm.
Wat is cereulide?
Cereulide is een gifstof die wordt aangemaakt door de bacterie Bacillus cereus. Het is hittebestendig, wat betekent dat het niet verdwijnt door de melk op te warmen. Symptomen treden vaak snel op (30 minuten tot 6 uur na consumptie) en bestaan uit:
- Hevig braken
- Diarree
- Buikpijn
- Lusteloosheid
Advies voor ouders
Ouders wordt dringend geadviseerd om de batchnummers van hun babyvoeding te controleren op de websites van het FAVV (België), de NVWA (Nederland) of de fabrikant. Besmette producten mogen onder geen beding meer worden gebruikt. Bij twijfel of symptomen dient direct contact te worden opgenomen met een arts. Producten kunnen zonder kassabon worden geretourneerd bij het verkooppunt voor een volledige terugbetaling.