De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vrijdag aangekondigd dat hij aanstaande zondag een ontmoeting heeft met de Amerikaanse president Donald Trump. De diplomatieke inspanningen om de oorlog te beëindigen komen in een stroomversnelling: volgens Zelensky is het vredesplan inmiddels "voor 90 procent klaar".
Na weken van intensief overleg is er een doorbraak in de planning: Zelensky en Trump zullen elkaar "in de nabije toekomst" spreken. Hoewel het Witte Huis de details nog niet officieel heeft bevestigd, melden bronnen aan onder meer Axios en Kyiv Post dat het gesprek zondag zal plaatsvinden op Trumps landgoed Mar-a-Lago in Florida.
"We verliezen geen enkele dag. Er kan nog veel worden beslist voor het nieuwe jaar," schreef Zelensky op Tweede Kerstdag op X. Hij benadrukte dat er op het hoogste niveau overeenstemming is bereikt over de bijeenkomst.
Nieuwe ideeën na gesprek met gezanten
De aankondiging volgt op een positief onderhoud dat Zelensky donderdag had met de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner (de schoonzoon van Trump). Zelensky omschreef dit uur durende gesprek als zeer productief. "Er waren nieuwe ideeën over hoe we een echte vrede kunnen bereiken, waardoor deze dichterbij komt," aldus de president.
Zijn toponderhandelaar Roestem Oemjerov heeft de laatste details met de Amerikanen afgestemd. Volgens Zelensky moeten de stappen naar vrede "realistisch, effectief en betrouwbaar" zijn.
Bufferzone in Donetsk
Centraal in de onderhandelingen staat een vernieuwd 20-puntenplan. Een van de meest opvallende onderdelen in de huidige kladversie is het voorstel om van de betwiste provincie Donetsk een neutrale bufferzone of een "vrije economische zone" te maken.
Dit markeert een significante verschuiving in de Oekraïense houding. Eerder wees Kiev elke vorm van territoriaal compromis resoluut af. In ruil voor deze concessie eist Zelensky echter harde veiligheidsgaranties van de VS, de NAVO en Europese bondgenoten, inclusief een gecoördineerde militaire reactie mocht Rusland opnieuw binnenvallen. Elk gebied waaruit Oekraïense troepen zich terugtrekken, moet door Oekraïne zelf worden gecontroleerd, benadrukte hij.
Reactie uit Moskou en strijd op het veld
Het Kremlin heeft via woordvoerder Dmitry Peskov laten weten dat het de Amerikaanse voorstellen momenteel bestudeert. De Russische gezant Kirill Dmitriev is teruggekeerd uit de VS met de plannen, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij president Poetin.
Terwijl de diplomatieke druk toeneemt, gaat de oorlog op de grond onverminderd door. Rusland boekt terreinwinst in de Donbas-regio; zo werd onlangs de nederzetting Sviato-Pokrovske ingenomen en moesten Oekraïense troepen zich terugtrekken uit de strategische stad Siversk. Oekraïne sloeg donderdag terug met een succesvolle aanval op een olieraffinaderij in de Russische regio Rostov, cruciaal voor de brandstofvoorziening van het Russische leger.
De kwestie over de exacte verdeling van het grondgebied blijft het grootste struikelblok. Zelensky hoopt dit zondag persoonlijk met Trump te bespreken om een einde aan de oorlog te forceren.
