Het besluit om informatiepanelen over de rol van Afro-Amerikaanse soldaten te verwijderen van de Amerikaanse begraafplaats in Margraten, heeft geleid tot woede bij nabestaanden en diplomatiek ongemak in Limburg. Uit interne communicatie blijkt dat de ingreep niet voortkwam uit een direct bevel, maar uit angst voor represailles van de regering-Trump.
De twee panelen, die pas recent waren geplaatst in het bezoekerscentrum, belichtten de segregatie in het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog en de verhalen van specifieke zwarte militairen. Zo werd het verhaal verteld van de 23-jarige George H. Pruitt, die sneuvelde toen hij een kameraad van de verdrinking redde. Zijn bordje is inmiddels vervangen door het verhaal van een witte soldaat.
Angst voor 'boosheid regering'
Hoewel het Witte Huis geen directe opdracht gaf tot verwijdering, onthullen interne e-mails van de American Battle Monuments Commission (ABMC) dat voorzitter Charles Djou uit eigen beweging ingreep. Dit gebeurde op 19 maart, vlak nadat president Trump een decreet uitvaardigde dat elke vorm van "discriminerende gelijkheidsideologie" verbood. Verwijzingen naar diversiteit en inclusiviteit werden hiermee in de ban gedaan.
Djou droeg zijn staf op om alle monumenten te controleren op exposities die "voor problemen zouden kunnen zorgen". Hoewel de monumentencommissie strikt genomen niet onder het decreet viel, wilde Djou naar eigen zeggen "boosheid van de regering vermijden", in ieder geval totdat er "een nieuwe regering in 2029" zou zijn. Het paneel over het racisme waar zwarte soldaten mee kampten, werd specifiek genoemd en moest verdwijnen.
'Totale ontering'
De beslissing heeft diepe wonden geslagen bij de Afro-Amerikaanse gemeenschap en veteranenorganisaties. "Het is een totale ontering," zegt veteraan Robert Gray. Hij benadrukt dat het grootste deel van de begraafplaats is aangelegd door Afro-Amerikanen. "Zij groeven de graven en hebben het merendeel van de soldaten begraven. Ze vochten niet alleen tegen het fascisme in Europa, maar ook voor rassengelijkheid in de VS."
Ook voor nabestaanden is de klap groot. Margaret Pender, nichtje van de weduwe van Willy F. James Jr. – een zwarte verkenner die pas in 1997 postuum de Medal of Honor kreeg – reageert verslagen. "Het voelt alsof alles wordt uitgewist waar wij als zwarte Amerikanen voor staan," zegt ze. Volgens Carmaletta Williams van de Black Archives past dit in een breder patroon in de VS, waarbij rechten en geschiedenis via een "kaasschaafmethode" stukje bij beetje verdwijnen.
Lokale en politieke reacties
In Nederland stuit de verwijdering eveneens op onbegrip. De gemeente Eijsden-Margraten en de provincie Limburg hebben officieel verzocht de panelen terug te hangen. Volgens senator Theo Bovens, voorzitter van de stichting Black Liberators, is de beslissing onbegrijpelijk: "Deze panelen horen hier thuis. Ze waren nog maar net geplaatst."
Opvallend is dat de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joe Popolo, zich op X (voorheen Twitter) achter de beslissing schaarde. "De panelen op het kerkhof van Margraten zijn er niet om kritiek te geven op Amerika," stelde hij.
Inmiddels is er in Limburg een onafhankelijk comité aan het werk gezet om te zoeken naar een alternatieve gedenkplek of manier om de cruciale rol van de zwarte bevrijders alsnog eer aan te doen. Veteraan Gray en de nabestaanden geven de strijd echter niet op: "Wij staan het niet toe dat men onze geschiedenis onteert."
