Terwijl de federale begroting onder zware druk staat, ontpopt België zich plots tot een modelleerling binnen de NAVO. Volgens nieuwe berekeningen van de regering-top besteedt het land momenteel 3,44 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan defensie en veiligheid. Die plotse sprong is grotendeels te danken aan een verruimde definitie van defensie-uitgaven, waarbij voor het eerst ook "weerbaarheid" wordt meegerekend.
De nieuwe rekenmethode: klassiek vs. weerbaarheid
In de aanloop naar de cruciale NAVO-top in Ankara deze zomer, heeft de Belgische regering haar militaire boekhouding tegen het licht gehouden. De resultaten, die donderdag door De Morgen werden gemeld, tonen een opvallend beeld:
Directe militaire uitgaven: 2,01 procent van het bbp (de klassieke kosten voor het leger, manschappen en materieel).
Weerbaarheid (Resilience): 1,43 procent van het bbp.
Onder die laatste categorie vallen uitgaven voor cyberveiligheid, terrorismebestrijding en strategische infrastructuur, zoals de spoorwegen. Door deze posten mee te tellen, komt het totaal op 3,44 procent.
De regering kiest hierbij voor een voorzichtige interpretatie, waardoor de kans klein wordt geacht dat de NAVO deze "creatieve" boekhouding zal verwerpen. "We doen al genoeg om meteen aan de gevraagde 1,5 procent voor weerbaarheid te komen," klinkt het in regeringskringen.
De druk van Trump en de weg naar 5 procent
De forse stijging is geen toeval. Onder aanhoudende druk van de Amerikaanse president Donald Trump hebben de NAVO-lidstaten vorig jaar ingestemd met een nieuwe, ambitieuze norm: tegen 2035 moet elke lidstaat 5 procent van het bbp aan defensie besteden. Hiervan mag maximaal 1,5 procent bestaan uit uitgaven aan bredere weerbaarheid.
Hoewel partijen als Vooruit, CD&V en Les Engagés binnen de coalitie bekendstaan als de "koelste minnaars" van deze massale herbewapening, is er een breed besef dat België niet kan achterblijven. Als gastland van het NAVO-hoofdkwartier en het militaire commando-centrum SHAPE staat de geloofwaardigheid van ons land op het spel.
Wereldwijde trend en Belgische uitschieter
De Belgische inspanningen passen in een bredere, mondiale trend. Uit een recent rapport van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) blijkt dat de wereldwijde militaire uitgaven in 2025 voor het elfde jaar op rij zijn gestegen naar een nieuw record.
België was vorig jaar zelfs de sterkste stijger in Europa, met een toename van 59 procent naar 14,5 miljard dollar. Hiermee klom ons land op de wereldranglijst van de 32ste naar de 28ste plaats.
Paradox: Veiligheid versus faillissement?
Ondanks de fraaie rapportcijfers voor de NAVO, klinkt er ook felle kritiek. Terwijl de overheid jaarlijks 4 miljard euro extra in het leger pompt, kreunt de rest van de begroting onder zware tekorten.
Critici wijzen op de paradox van een land dat financieel op de rand van de afgrond balanceert, maar wel miljarden vindt voor defensie door middel van semantische verschuivingen.
De vraag blijft of deze "militaire sprint" op papier ook daadwerkelijk leidt tot meer veiligheid op de grond, of dat het vooral een dure exercitie is om de internationale bondgenoten te sussen terwijl de binnenlandse facturen zich opstapelen.
