Nationale betoging in Brussel ontaardt in geweld: tientallen opgepakt, vijf gerechtelijk aangehouden

De nationale actiedag in Brussel is dinsdag uitgedraaid op zware rellen, vandalisme en confrontaties met de politie. Tienduizenden mensen kwamen vreedzaam op straat om te protesteren tegen de hervormingsplannen van de regering, maar een gewelddadige minderheid maakte van de betoging een slagveld.

Volgens de Brusselse politie trokken zo’n 80.000 mensen door de hoofdstad; de vakbonden spreken van 100.000 tot 120.000 deelnemers. Al vroeg in de ochtend liep het echter mis.

Rond 7 uur werd aan het IJzerplein brand gesticht, wat het verkeer in het centrum volledig ontregelde. Later werden ook barricades opgeworpen aan de Kroonlaan en de Keizer Karellaan, die door de politie werden verwijderd om de doorgang voor hulpdiensten te verzekeren.

In de namiddag liepen de spanningen verder op aan de Pachecolaan, waar gemaskerde demonstranten projectielen, verfbommen en voetzoekers gooiden naar het gebouw van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). Daarbij sneuvelden 44 ramen.

De politie zette traangas en waterkanonnen in om de menigte uiteen te drijven en hield tientallen mensen aan. Ook aan Brussel-Centraal kwam het tot rellen: relschoppers beschadigden het Hilton Hotel en bekogelden de politie met flessen. Het station werd tijdelijk gesloten.

Vijf gerechtelijke aanhoudingen en meerdere onderzoeken

Het Brusselse parket bevestigde dat vijf personen gerechtelijk werden aangehouden. Drie verdachten worden vervolgd voor vereniging van misdadigers, twee anderen voor weerspannigheid en vernieling van stadsmeubilair.

Er zijn onderzoeken gestart naar brandstichting, kwaadwillige belemmering van het verkeer en vernielingen aan het DVZ-gebouw.

Volgens het parket gaat het om een groep die “volgens een specifieke modus operandi” te werk gaat: volledig in het zwart gekleed, met masker en oogbescherming, en na hun actie opnieuw opgaand in de massa om anoniem te blijven. De politie blijft de andere daders identificeren.

Goed georganiseerde extreemlinkse groeperingen

Uit onderzoek van VRT NWS blijkt dat de relschoppers afkomstig zijn uit extreemlinkse milieus, waaronder Franstalige groeperingen die via sociale media met elkaar communiceerden. Ze maakten gebruik van ‘black bloc’-tactieken, waarbij in zwarte kleding en met gezichtsbedekking wordt opgetreden om herkenning te vermijden.

Onderzoeker Annelies Pauwels van het Vlaams Vredesinstituut verklaarde dat de groeperingen internationaal vertakt zijn en hun acties zorgvuldig voorbereiden. “Ze komen goed voorbereid naar zulke betogingen, met materiaal en communicatiemiddelen om de politie te ontwijken.

Hun doel is chaos zaaien en hun antikapitalistische wereldbeeld uitdragen.” Volgens Pauwels koppelen ze uiteenlopende thema’s – van klimaatactivisme tot vrouwenrechten en Gaza – aan hun bredere strijd tegen kapitalisme.

Tijdens de betoging werden ook Antifa-vlaggen waargenomen. Online circuleerden handleidingen over hoe om te gaan met politieoptredens, evenals telefoonnummers van ‘hotlines’ voor juridisch advies.

Politieke reacties

De rellen leidden tot felle politieke reacties. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) noemde de relschoppers “extreemlinks antifatuig” en pleitte voor een hardere aanpak. Op sociale media schreef hij:

“De politie moet de FN303 inzetten tegen dit tuig, net zoals de LAPD in Los Angeles doet. FN Herstal produceert ze in Luik. Eigen makelij!”

De FN303 is een zogenaamd ‘minder dodelijk’ wapen dat perslucht gebruikt om projectielen met bismutbolletjes of verf af te schieten. Het wapen wordt in België slechts zelden ingezet. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International waarschuwde eerder dat het gebruik van dergelijke wapens wereldwijd tot ernstige verwondingen en zelfs doden heeft geleid.

Vakbonden distantiëren zich van geweld

De vakbonden benadrukken dat zij niets te maken hebben met de gewelddadige groepen. “Het overgrote deel van de betogers kwam vreedzaam op straat,” aldus een vakbondswoordvoerder. “Het is betreurenswaardig dat een kleine minderheid het maatschappelijke signaal van tienduizenden werkenden overschaduwt.”

De politiezone Brussel Hoofdstad-Elsene liet weten dat tegen 16 uur de rust in de hoofdstad was teruggekeerd. De identificatie van de relschoppers loopt verder, en het parket belooft “een gepast strafrechtelijk antwoord” op de gepleegde feiten.