De Dalai Lama, spiritueel leider van het Tibetaanse boeddhisme met miljoenen volgelingen wereldwijd, heeft woensdag een verklaring afgelegd waarin hij bevestigt dat de eeuwenoude instelling na zijn dood zal voortbestaan. Zijn opvolger zal buiten de grenzen van China worden gekozen.

De huidige Dalai Lama, de 14de, werd in 1935 geboren als Lhamo Dhondup in de provincie Qinghai, het noordoostelijke deel van Tibet, een autonome regio van China.

De Dalai Lama, wiens titel “Oceaanleider/Leraar” betekent, won in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij werd op tweejarige leeftijd geïdentificeerd als de reïncarnatie van de 13de Dalai Lama.

Volgens de Tibetaanse traditie wordt aangenomen dat de ziel van een senior boeddhistische monnik wordt gereïncarneerd om zijn spirituele missie voort te zetten.

Hoe werd hij geselecteerd?

Het idee van het herkennen en bevestigen van de reïncarnatie van een Dalai Lama begon in de 15de eeuw, toen Gedun Gyatso, de 2de Dalai Lama, werd geïdentificeerd als de wedergeboorte van Gedun Drub, de 1ste Dalai Lama. Toen werd ook de instelling van de Dalai Lama, het Gaden Phodrang Labrang, opgericht.

Sindsdien is een reeks van “onmiskenbare reïncarnaties” erkend in de lijn van de Dalai Lama, volgens de website van de Dalai Lama.

De huidige Dalai Lama – Lhamo Dhondup – werd geselecteerd door een groep hooggeplaatste monniken die zich laten leiden door “visioenen en spirituele tekenen”. In 1940 werd hij officieel geïnstalleerd in het Potala Paleis in Lhasa als spiritueel leider.

Wat betreft de selectie van zijn opvolger verklaarde de Dalai Lama dat het proces dezelfde traditionele Tibetaanse boeddhistische rituelen zal volgen.

Waar zal de nieuwe Dalai Lama zijn?

In zijn boek “Stem voor de Stemlozen” (Voice for the Voiceless), uitgebracht in maart 2025, verklaarde de Dalai Lama dat zijn opvolger buiten China geboren zal worden.

De Dalai Lama leeft sinds 1959 in ballingschap in Noord-India, nadat hij was gevlucht na een mislukte opstand tegen de Chinese overheersing.

In een toespraak in 2011 noemde de Dalai Lama hoe hoog verlichte boeddhisten "een emanatie kunnen manifesteren vóór hun dood".

Sommige experts hebben gespeculeerd dat dit zou kunnen betekenen dat de Dalai Lama mogelijk een opvolger tijdens zijn leven zou trainen, maar Tibetaanse functionarissen achten dit onwaarschijnlijk.

In een verklaring voorafgaand aan zijn 90ste verjaardag verklaarde de Dalai Lama dat de Gaden Phodrang Trust, een non-profitorganisatie die hij heeft opgericht, de enige autoriteit heeft om zijn reïncarnatie te erkennen.

“Niemand anders heeft enige autoriteit om zich met deze zaak te bemoeien,” zei hij, waarbij hij benadrukte dat alle bevoegdheden en verificatieprocedures om de volgende Dalai Lama te identificeren onder de controle van de Trust blijven.

Betrokkenheid van China

Peking verwerpt de verklaring van de Dalai Lama dat zijn opvolger buiten China geboren zal worden en beweert exclusieve autoriteit te hebben om de volgende Dalai Lama goed te keuren op basis van praktijken uit het keizerlijke tijdperk.

Peking baseert deze claim op een ritueel uit de Qing-dynastie van 1793, waarbij namen uit een gouden urn worden getrokken.

China noemt de huidige Dalai Lama een “separatist” en verbiedt strikt openbare vertoningen van zijn afbeelding of devotie binnen Tibetaanse regio’s.

Tibetaanse boeddhistische leiders in ballingschap hebben Peking ervan beschuldigd het reïncarnatieproces te politiseren en waarschuwen voor het risico van twee rivaliserende Dalai Lama’s.

In zijn boek verzocht de Dalai Lama de Tibetanen om geen kandidaat te accepteren die “door wie dan ook, inclusief de Volksrepubliek China”, voor politieke doeleinden was gekozen, waarbij hij het land bij zijn officiële naam noemde.

In maart 2025 verklaarde een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken dat de Dalai Lama een politieke balling is zonder "enig recht om het Tibetaanse volk te vertegenwoordigen".

China ontkent het onderdrukken van de rechten van het Tibetaanse volk en beweert dat zijn heerschappij een einde maakte aan horigheid en welvaart bracht in de arme regio.