Het Turkse Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft fel gereageerd op het rapport 2026 van de Europese Commissie over Türkiye, dat werd gepubliceerd als onderdeel van het jaarlijkse uitbreidingspakket. Volgens Ankara getuigt het rapport opnieuw van een bevooroordeelde en oneerlijke houding van de Europese Unie ten opzichte van het land.

Het ministerie wijst de beschuldigingen over de politieke criteria, de rechtspraak en de grondrechten van de hand als ongegrond en beschuldigt bepaalde EU-functionarissen van dubbele standaarden en een toenemend inconsistent beleid.

Kritiek op politieke criteria en de rechtspraak

In het uitbreidingsrapport stelt de Europese Commissie dat, hoewel de betrekkingen op terreinen van gemeenschappelijk belang zijn vooruitgegaan, juridische stappen tegen gekozen functionarissen, oppositiefiguren en het maatschappelijk middenveld grote zorgen baren over het naleven van democratische kernprincipes.

De EU beweert dat de kloof tussen Türkiye’s uitgesproken ambitie om lid te worden en de terugval op fundamentele politieke criteria verder is vergroot. Türkiye is al sinds 1999 officieel kandidaat-lidstaat, maar de toetredingsonderhandelingen bevinden zich sinds 2018 in een complete stilstand doordat de onderliggende knelpunten onopgelost blijven.

De Europese Unie en mensenrechtenorganisaties leverden daarnaast scherpe kritiek op het oppakken en afzetten van gekozen burgemeesters, het inperken van de media en de grootschalige acties tegen lgbtq+-groepen. De Turkse overheid stelt op haar beurt dat deze acties bedoeld zijn om kinderen en gezinswaarden te beschermen, en noemt de conclusies van het EU-rapport op het gebied van de rechtsstaat ongegrond en ongeloofwaardig.

Spanningen rond Cyprus en de Oostelijke Middellandse Zee

Ankara bekritiseert de EU eveneens voor het ondersteunen van wat het noemt "onrealistische, maximalistische en juridisch twijfelachtige standpunten" van Griekenland en de Grieks-Cypriotische administratie.

Volgens Türkiye worden de legitieme rechten en belangen van zowel Türkiye als de Turkse Republiek Noord-Cyprus (TRNC) hierbij volledig genegeerd. Het eiland Cyprus raakte in 1974 verdeeld na een op Griekenland geïnspireerde staatsgreep en een Turkse invasie. Het is sindsdien gesplitst in een internationaal erkend Grieks-Cypriotisch zuiden en een afgescheiden Turk-Cypriotisch noorden dat uitsluitend door Ankara wordt erkend.

Türkiye pleit de laatste jaren voor een twee-statenoplossing op het eiland, een voorstel dat door Cyprus, Griekenland en de EU wordt afgewezen. Ankara benadrukt dat de EU geen betekenisvolle bijdrage kan leveren aan een oplossing zolang zij onvoorwaardelijk het Grieks-Cypriotische standpunt overneemt.

Verder verwerpt het Turkse ministerie de EU-beoordelingen over de Oostelijke Middellandse Zee als strijdig met het internationaal recht en noemt het de opmerkingen over het maritieme memorandum tussen Türkiye en Libië juridisch nietig en zonder geldigheid.

Positieve beoordeling van economie en veiligheid

Ondanks de harde kritiek op de politieke onderdelen, verwelkomt het Turkse ministerie diverse positieve vaststellingen in het rapport. Ankara toont zich tevreden over de erkenning van de gemaakte voortgang in het economisch en monetair beleid, het goed functioneren van de markteconomie en het vermogen van het land om de concurrentiedruk binnen de EU te weerstaan.

Ook de waardering voor de strategische rol die Türkiye speelt op het gebied van connectiviteit, de veerkracht van toeleveringsketens, defensie en veiligheid wordt door het ministerie verwelkomd.

Op basis van de economische en handelsgegevens uit het rapport herhaalt Ankara zijn lang gekoesterde verzoek om de douane-unie tussen de EU en Türkiye te moderniseren, wat het omschrijft als een gerechtvaardigde en legitieme verwachting.

Oproep tot een versterkt strategisch partnerschap

Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderstreept dat de betrekkingen tussen Türkiye en de Europese Unie gevormd moeten worden door gedeelde belangen en een langetermijnvisie, in plaats van door eenzijdige benaderingen en enggeestige politieke berekeningen.

Ankara bevestigt opnieuw bereid te zijn om de banden aan te halen op basis van wederzijds vertrouwen, respect en eerlijkheid, met inachtneming van bestaande partnerschapsafspraken.

Türkiye roept Brussel ten slotte op om de recent intensievere dialoog om te zetten in concrete besluiten die het toetredingsperspectief van het land versterken. Het ministerie vraagt de EU om de nodige strategische politieke wil te tonen om samen te bouwen aan een gemeenschappelijke toekomst.