Het FIRM waarschuwde maandag dat recente hervormingen van de regering de sociale rechten dreigen te ondermijnen, aldus de openbare omroep VRT. “Het gaat vooral om de hervormingen met betrekking tot werkloosheid en langdurig zieken”, zei FIRM-directeur Martien Schotmans tegen Radio 1.

In zijn jaarverslag stelde het instituut dat de huidige hervormingen de sociale rechten van burgers zouden kunnen ondermijnen. Directeur Schotmans stelde dat dergelijke hervormingen niet via versnelde parlementaire procedures mogen worden aangenomen.

Het instituut verwees naar het Europees Sociaal Handvest en het daarin opgenomen “standstill-beginsel”, dat bepaalt dat sociale rechten niet zonder rechtvaardiging mogen worden ingeperkt.

Het haalde ook artikel 23 van de Belgische Grondwet aan, dat een waardige levensstandaard garandeert.

Achteruitgang van sociale rechten

FIRM riep op tot effectbeoordelingen van de hervormingen, waaronder maatregelen die erop gericht zijn langdurig zieken weer op de arbeidsmarkt te integreren. Het had ook kritiek op het herhaaldelijke gebruik van spoedprocedures in het parlement, waarbij de Raad van State slechts beperkte tijd heeft om wetgeving te toetsen.

Een dergelijke procedure werd toegepast voor een wet die tot doel had langdurig zieken te helpen sneller weer aan het werk te gaan; deze wet werd in december aangenomen en trad in januari in werking.

Het instituut merkte ook op dat de cumulatieve effecten van de hervormingen, waaronder wijzigingen in de werkloosheidsuitkeringen en pensioenen, in hun onderlinge samenhang moeten worden beoordeeld.

FIRM verwees naar een onderzoek uit 2025 waaruit blijkt dat vier op de tien Belgen zich zorgen maken over de achteruitgang van de sociale rechten.