Nederland verhoogt de defensie-uitgaven niet omdat de Verenigde Staten dat eisen, maar omdat het land dit zelf hard nodig heeft. Dat verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen tijdens een paneldiscussie op de NAVO-top in Ankara. De uitspraak onderstreept de verschuiving binnen het bondgenootschap, waar Europese lidstaten nadrukkelijk de regie over hun eigen veiligheid willen nemen.
Tijdens het panel 'Turning the Tables: Ukraine as a Security Provider for Europe' noemde Berendsen Rusland een "grote dreiging voor Europa en de NAVO". Hij benadrukte dat de strijd van Oekraïne rechtstreeks invloed heeft op de westerse veiligheid: "Hun strijd is onze strijd." Berendsen gaf aan dat de druk op Rusland moet worden opgevoerd, maar dat Nederland ook klaarstaat om een rol te spelen bij eventuele toekomstige vredesbesprekingen.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrii Sybiha, liet tijdens dezelfde bijeenkomst weten open te staan voor een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren, mits de VS garanties biedt voor de veiligheid op de lange termijn.
De Zweedse minister Maria Malmar Stenergard leverde felle kritiek op bondgenoten die achterblijven bij de steun aan Oekraïne. Zij wees erop dat de Noordse landen een onevenredig groot deel van de financiële hulp dragen. "Als andere landen net zoveel hadden gedaan als wij, was de oorlog al lang voorbij geweest," aldus Stenergard.
Investeringen als tastbaar signaal
De politieke boodschap van Berendsen sluit aan bij de concrete miljardeninvesteringen die Nederland gelijktijdig op de top bekendmaakte. Waar de Amerikaanse president Trump de NAVO eerder een "papieren tijger" noemde en de druk op Europa opvoerde, wil Den Haag met concrete daden laten zien dat de verhoogde budgetten direct worden omgezet in militaire capaciteit.
Defensieminister Yesilgöz tekende in Ankara verschillende overeenkomsten voor gezamenlijke productie en onderhoud van defensiematerieel, waaronder Stinger- en PAC-3-raketten. Daarnaast investeert Nederland tussen de 1 en 2,5 miljard euro in nieuwe amfibische transportschepen en wordt er samengewerkt aan de vervanging van AWACS-radarvliegtuigen.
Deze nationale stappen vallen binnen een breder NAVO-initiatief. Secretaris-generaal Mark Rutte kondigde op de top aan dat de bondgenoten de komende vijf jaar gezamenlijk 35 miljard euro gaan uittrekken voor droneafweer, een technologie die cruciaal is gebleken op het moderne slagveld.
