Belgisch premier Bart De Wever (N-VA) heeft donderdag in de Kamer hard uitgehaald naar de recente houding van de Verenigde Staten. Bij terugkomst van het World Economic Forum in Davos waarschuwde hij voor de kwetsbare positie van Europa en pleitte hij voor meer autonomie. Daarnaast uitte hij forse bedenkingen bij het idee om Russische tegoeden in beslag te nemen.
De premier sprak het parlement toe voorafgaand aan een extra Europese top in Brussel, die volledig in het teken stond van de trans-Atlantische relaties. De afgelopen dagen in Davos werden gedomineerd door spanningen rondom de Amerikaanse interesse in Groenland en dreigementen van president Donald Trump richting Europese bondgenoten.
"Aan een catastrofe ontsnapt"
De Wever noemde de Amerikaanse druk op de soevereiniteit van Denemarken "volstrekt onaanvaardbaar". Hoewel Trump woensdagavond aankondigde dat er een raamwerkakkoord is bereikt over Groenland en hij zijn dreigementen over nieuwe handelstarieven introk, blijft de premier waakzaam.
"Gisteren en vandaag is gelukkig duidelijk geworden dat voorlopig zowel de militaire dreiging als de handelsbeperkingen van de baan zijn. We zijn ontsnapt aan een echte catastrofe," aldus De Wever in de Kamer. Hij benadrukte echter dat Europa zich niet zomaar kan schikken naar de grillen van Washington: "De Verenigde Staten zijn veruit de sterkste in de NAVO. Maar onze waardigheid is niet te koop. Wij zijn geen slaven."
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) trad de premier bij en stelde dat de VS de stationering van Europese troepen op Groenland verkeerd hadden geïnterpreteerd als een anti-Amerikaanse zet, terwijl dit juist bedoeld was om de veiligheid in het Noordpoolgebied te waarborgen tegenover Rusland en China. Prévot benadrukte dat Europa standvastig moet zijn: "Onze absolute prioriteit moet het versterken van de Unie zijn, niet de vluchtige verontwaardiging."
Oproep tot Europese autonomie
De belangrijkste les die De Wever trekt uit de crisis, is de noodzaak voor een zelfredzaam Europa. "We leven niet in de wereld die we wensen, maar in de wereld zoals hij is. Europeanen moeten zich voorbereiden op stormachtige tijden," waarschuwde hij.
Volgens de premier was de nood aan Europese daadkracht de afgelopen decennia nooit zo groot. Hij pleitte voor het versneld integreren van de kapitaalmarkten en het opbouwen van een volwaardige Europese defensie-industrie. Daarnaast moet de EU zich profileren als een sterk handelsblok dat partnerschappen aangaat met landen als Canada, het VK, India en Zuid-Amerika, om zo minder afhankelijk te zijn van één grootmacht.
Uitnodiging voor 'Board of Peace'
Tijdens zijn verblijf in Davos had De Wever, samen met koning Filip, ook een korte ontmoeting met president Trump. Daaruit vloeide een opmerkelijk bericht voort: België heeft een officiële uitnodiging ontvangen om zitting te nemen in Trumps zogenaamde 'Board of Peace'.
Hoewel er even verwarring was waarbij het Witte Huis België verwarde met Wit-Rusland (Belarus), is de uitnodiging voor ons land bevestigd. Tot nu toe hebben slechts een handvol Europese landen, waaronder Hongarije en Bulgarije, zo'n uitnodiging aanvaard. De EU-leiders zullen in Brussel overleggen over een gezamenlijke reactie op dit initiatief.
Waarschuwing over Russische tegoeden
Naast de spanningen met de VS, sprak De Wever zich in Davos ook uit over de oorlog in Oekraïne en de financiering daarvan. Hij waarschuwde in krachtige bewoordingen tegen het idee om bevroren Russische tegoeden volledig in beslag te nemen. Het gaat om zo’n 210 miljard euro, waarvan het merendeel in België wordt beheerd door Euroclear.
"Je kunt niet zomaar iemands geld afpakken. Europa is niet in oorlog met Rusland," stelde De Wever. Hij noemde een eenzijdige inbeslagname "een daad van oorlog" die ongekende gevolgen zou hebben voor het vertrouwen in het financiële systeem van de eurozone.
De premier benadrukte dat de activa bevroren ("geïmmobiliseerd") moeten blijven tot er een vredesakkoord is. "Op dat moment zullen de tegoeden op tafel liggen. Elke cent zal dan gebruikt worden voor de heropbouw van Oekraïne. Ik zou het erg vinden als er één euro terugkeert naar Moskou, maar we moeten het internationaal recht respecteren," besloot hij.
