Bij de vorige verkiezingen in 2022 nam slechts 51 procent deel, wat partijen ertoe aanzette opnieuw aanzienlijke middelen in te zetten om de opkomst te stimuleren. Woensdag wordt er in 340 gemeenten gestemd.

In gesprekken op straat werd de nadruk op lokale kwesties gelegd: veiligheid, huisvesting, armoedebestrijding en de directe invloed van de gemeentepolitiek op het dagelijks leven van de burgers.

Nationale partijleiders in tocht

PVV-leider Geert Wilders bracht een bezoek aan Dordrecht, wat veel media-aandacht trok en leidde tot een luidruchtige tegendemonstratie met Palestijnse vlaggen. Wilders legde een verband tussen lokale kwesties – zoals het debat over een groot asielzoekerscentrum – en nationale standpunten en drong er bij gemeenteraadsleden op aan om dergelijke locaties af te wijzen.

CDA-leider Pieter Bontenbal en zijn team waren in Rotterdam, een plaats die bekend staat om de lagere opkomst; hij waarschuwde dat het negeren van de democratie de vrijheid in gevaar zou kunnen brengen en drong er bij kiezers op aan om het kabinet extra tijd te geven.

SP-campagneleider Jimmy Dijk in Zwolle zag de verkiezingen daarentegen als een kans om de regering te beoordelen en concentreerde zich op lokale betaalbaarheid.

Lokale partijen winnen terrein

D66, VVD en CDA zien de verkiezingen liever niet als een eerste beoordeling van het nieuwe kabinet, maar erkennen wel dat gezamenlijke verliezen door de coalitiepartijen als een negatief signaal worden gezien

Een opvallende trend die in bijna alle gemeenten te zien is, is dat nationale partijen het opnemen tegen lokale partijen. Slechts twee gemeenten wijken hierin af, waar inwoners uitsluitend op lokale lijsten stemmen.

Hierdoor wordt verwacht dat lokale partijen verder terrein zullen winnen.