De plannen van het kabinet om het aantal vluchten op Schiphol te maximeren op 478.000 per jaar zijn door de Raad van State vernietigd. De hoogste bestuursrechter oordeelt dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onvoldoende heeft aangetoond dat deze maatregel de geluidsoverlast voor omwonenden daadwerkelijk vermindert.
Terwijl luchtvaartmaatschappijen en omwonenden de uitspraak elk vanuit hun eigen perspectief toejuichen, groeit de onzekerheid over de toekomst van de luchthaven.
Gebrekkige motivatie
Het vernietigde besluit was afkomstig van oud-minister Barry Madlener (PVV). Hij wilde het aantal vliegbewegingen vanaf november 2025 vastleggen op maximaal 478.000 om de hinder voor de omgeving te beperken. De Raad van State gaat hier echter niet in mee.
Volgens de rechter is een simpel plafond op het aantal vluchten geen garantie voor minder herrie. "Niet elk vliegtuig produceert immers evenveel geluid," aldus de uitspraak. De minister zou de totale geluidsbelasting moeten wegen, in plaats van enkel naar het aantal startende en landende toestellen te kijken.
De uitspraak volgt op een reeks beroepszaken van maar liefst zestien partijen. Zowel luchtvaartmaatschappijen (die geen krimp willen) als omwonenden en natuurorganisaties (die juist een veel forser lager maximum eisen) keerden zich tegen het plan. Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment noemt het besluit een terechte afstraffing van wat hij "een vertekening van de feiten" noemt.
Een overwinning voor de omwonenden?
Voor de omwonenden, verenigd in de Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV), komt de uitspraak als een steun in de rug. Eerder bepaalde de rechter in een bodemprocedure al dat de Staat onrechtmatig handelt door de belangen van omwonenden stelselmatig ondergeschikt te maken aan het economische belang van de 'hubfunctie' van Schiphol.
Veel bewoners kampen met slaapproblemen en stress door het lawaai. De rechter stelde vorig jaar al vast dat de Staat de eigen geluidsnormen moet handhaven en het recht op een ongestoord privéleven beter moet beschermen. Volgens Stefan Molenaar van RBV was het plan van Madlener enkel bedoeld om de huidige "illegale situatie" te legaliseren. Nu dit plan van tafel is, hopen zij op een veel lager plafond, mogelijk rond de 400.000 vluchten.
Wat wel blijft: stillere nachten
Ondanks de vernietiging van het hoofdbesluit, blijft één onderdeel wel overeind: de inperking van het aantal nachtvluchten. Het aantal vluchten tussen 23:00 en 07:00 uur wordt teruggebracht van 32.000 naar 27.000 per jaar. Omdat geen van de procederende partijen hier bezwaar tegen had gemaakt, blijft deze maatregel van kracht. Schiphol zelf verwacht voor 2026 uit te komen op ongeveer 25.200 nachtvluchten, ruim binnen de nieuwe marge.
Onzekerheid voor de toekomst
Door de uitspraak valt Schiphol tijdelijk terug op de verouderde regels uit 2008, waarin formeel geen maximumaantal vluchten is vastgelegd. De huidige minister, Vincent Karremans (VVD), heeft laten weten de uitspraak eerst grondig te bestuderen. Hij staat voor de lastige taak om met een nieuw Luchthavenverkeerbesluit te komen dat wél juridisch houdbaar is.
Ondertussen probeert de luchthaven zelf de overlast te beperken door hogere tarieven te rekenen voor lawaaiige toestellen. Topman Pieter van Oord benadrukte onlangs dat groei geen doel op zich is, maar de juridische en politieke strijd rondom de "fair balance" tussen economie en leefbaarheid lijkt voorlopig nog niet gestreden.
