Het recht om je mening te uiten is een essentieel onderdeel van het Nederlandse identiteit, juist daarom is het zo verontrustend wanneer de stem van de gewone burger wordt overgenomen door georganiseerd extremisme.

De mensen die in Loosdrecht hebben gedemonstreerd, zijn verontwaardigd over een kwestie die voor hen van groot belang is. Die woede is gerechtvaardigd, maar er wordt ook misbruik van gemaakt.

Het onderzoeksplatform JfP heeft vastgesteld dat IDV na een periode van relatieve rust zijn activiteiten heeft hervat en inspeelt op bestaande ontevredenheid in gebieden als Loosdrecht om nieuwe leden te werven, de zichtbaarheid te vergroten en extreemrechtse opvattingen te normaliseren.

Ze lijken daarom minder gericht op het bepleiten van lokale kwesties en meer op het vastleggen van beelden van protesten, het gebruik van anti-immigratieposters en daarmee het versterken van hun netwerk.

‘Slachtoffers van de overheid’

De herintroductie van IDV is een gecoördineerde actie van een erkende extremistische groep, geleid door personen met jarenlange ervaring in extreemrechts activisme, in een tijd van politieke en sociale onrust rond de opvang van asielzoekers.

Op het spandoek dat in Loosdrecht verscheen, stond niet “stuur migranten terug” of “sluit de grenzen”. Er stond: “Stop het politiegeweld tegen onze eigen burgers.”

Dat is een weloverwogen en bewuste keuze. Het stelt de demonstranten voor als slachtoffers van overheidsrepressie. Het is een boodschap die begrepen kan worden door mensen die geen band hebben met identitaire overtuigingen.

Bevolkingsvervanging en repatriëring

Ideologisch is het netwerk gebaseerd op twee fundamentele concepten: de complottheorie van “bevolkingsvervanging”, een vermeende vervanging van oorspronkelijke westerse bevolkingsgroepen, en het begrip “repatriëring”, een term die dient als eufemisme voor grootschalige, op etniciteit gebaseerde uitzettingen.

IDV is niet uitzonderlijk in Nederland. Het vertegenwoordigt de Nederlandse schakel in een transnationaal netwerk van extreemrechtse groeperingen die in verschillende Europese landen verboden zijn, door inlichtingendiensten in de gaten worden gehouden of direct in verband zijn gebracht met politiek geweld en terrorisme.

De Franse moederorganisatie, Génération Identitaire, werd in 2021 verboden; de Nederlandse activiteiten lijken nu weer op te leven samen met een steeds harder grijpend groepering.

9 mei in Ter Apel

JfP, opgericht door inlichtingenspecialist Jelle Postma (die 25 jaar ervaring heeft bij de AIVD en het NCTV), waarschuwt voor een mogelijke escalatie tijdens een aanstaande bijeenkomst op 9 mei in Ter Apel, waar tegendemonstranten worden verwacht.

Het zal de eerste keer worden dat de onlangs opnieuw opgerichte organisatie samen met Defend-groeperingen op één plek in het openbaar zal verschijnen. Meerdere groeperingen hebben aangekondigd aanwezig te zullen zijn.

Tijdens het programma Buitenhof drong Postma erop aan dat men niet langer de hernieuwde normalisering van extremistische retoriek zou kunnen accepteren.

“Dit is niet normaal,” voegt Postma toe.