Een verwoestende brand in het populaire Zwitserse skioord Crans-Montana heeft tijdens de nieuwjaarsnacht aan zeker veertig mensen het leven gekost. Ongeveer 115 mensen raakten gewond, waarvan velen ernstig. Wat begon als een feestelijke viering van het nieuwe jaar in de bar ‘Le Constellation’, eindigde in een nachtmerrie die door de autoriteiten wordt omschreven als "een van de ergste tragedies die het land ooit heeft gekend."
De brand brak rond 01.30 uur uit toen meer dan honderd mensen, voornamelijk jongeren, in de bar aanwezig waren. Volgens de eerste onderzoeksresultaten en getuigenverklaringen is de brand waarschijnlijk ontstaan door vuurwerkkaarsen (zogenaamde 'fountain candles') op champagneflessen. Eén van deze flessen zou te dicht bij het houten plafond zijn gehouden, waardoor de decoratie vlam vatte.
Het vuur verspreidde zich razendsnel via het plafond, wat leidde tot een 'flashover' en een daaropvolgende explosie. In de paniek die ontstond, probeerden bezoekers via een smalle trap vanuit de kelder te vluchten en werden ramen ingeslagen om aan de vlammenzee te ontsnappen. De politie heeft terrorisme uitgesloten en gaat uit van een noodlottig ongeval.
België activeert noodhulp
België heeft concrete medische hulp aangeboden aan de Zwitserse autoriteiten. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) kondigde aan dat België via het EU-mechanisme voor civiele bescherming klaarstaat om slachtoffers op te vangen.
"België stelt voor om vijf patiënten met ernstige brandwonden en twee patiënten die 'mid-care' zorg nodig hebben op te nemen in onze ziekenhuizen," aldus Prévot. Daarnaast stuurt België vrijdag een gespecialiseerd medisch ondersteuningsteam naar Zwitserland.
De impact van de ramp werd ook door aanwezige Belgen gevoeld. Edmond (49) uit Gent, die met zijn gezin tegenover de bar verbleef, was getuige van de chaos. Tegenover Het Laatste Nieuws beschreef hij de gruwelijke taferelen: "Het geschreeuw van de pijn van die jonge mensen ging door merg en been. Ik heb mensen zien geopereerd worden voor mijn ogen op straat."
De FOD Buitenlandse Zaken meldt dat er voorlopig geen Belgen onder de dodelijke slachtoffers zijn bevestigd, maar benadrukt dat dit nog niet volledig kan worden uitgesloten.
Nederlandse reactie
De Nederlandse premier Dick Schoof reageerde geschokt op het nieuws en noemde de brand een "ongekende tragedie". "Eerder vandaag heb ik mijn condoleances overgebracht aan de Zwitserse bondspresident Parmelin. Onze gedachten zijn bij alle slachtoffers, hun families en het Zwitserse volk," schreef Schoof op X.
Internationale slachtoffers en reacties
Omdat Crans-Montana een internationaal geliefde bestemming is, komen de slachtoffers uit diverse landen. De identificatie verloopt moeizaam vanwege de ernst van de brandwonden; experts moeten veelal gebruikmaken van DNA- en gebitsgegevens.
Italië: Het eerste dodelijke slachtoffer dat officieel is geïdentificeerd, is de 16-jarige Italiaanse golfer Emanuele Galeppini. Er worden nog zeker 16 Italianen vermist en diverse Italianen liggen gewond in het ziekenhuis. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani reist naar het rampgebied.
Frankrijk: De Franse president Emmanuel Macron heeft "volledige solidariteit" toegezegd en verklaard dat Franse ziekenhuizen gewonden opnemen. Er zijn acht Fransen vermist en meerdere gewonden, waaronder een 19-jarige jeugdspeler van de voetbalclub FC Metz.
Europese Unie: Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, liet weten dat "Europa in volledige solidariteit met Zwitserland staat".
Zwitserland in rouw
De Zwitserse bondspresident Guy Parmelin bezocht de rampplek en sprak van een moment van nationale rouw. "Achter deze cijfers schuilen gezichten, voornamen, families en wreed onderbroken levens," aldus Parmelin. Als teken van rouw hangen de vlaggen aan het federale parlementsgebouw in Bern vijf dagen halfstok.
