De aanhoudende blokkade van de Straat van Hormuz en de oorlog in het Midden-Oosten sturen schokgolven door de Europese economie. Terwijl de olieprijzen naar recordhoogten stijgen, waarschuwen topmensen uit de luchtvaartsector voor een golf van faillissementen. Tegelijkertijd bereidt de Europese Centrale Bank (ECB) zich voor op mogelijke renteverhogingen om de door energie gedreven inflatie te beteugelen.
Olieprijs doorbreekt grens van 110 dollar
De internationale oliemarkt blijft onrustig nu een snelle oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten uitblijft. De prijs voor Brent-ruwe olie steeg dinsdag voor de zevende dag op rij en kwam boven de $110 per vat uit.
De diplomatieke spanningen tussen de VS en Iran over de cruciale Straat van Hormuz — een levensader voor de wereldwijde energievoorziening — lijken vooralsnog onoplosbaar. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, liet weten dat de recente voorstellen vanuit Teheran niet voldoen aan de eisen van Washington.
Luchtvaartsector in de overlevingsstand
De stijgende olieprijzen hebben directe gevolgen voor de prijs van kerosine (Jet A-1), die in korte tijd is gestegen van $80 naar maar liefst $150 per vat, met uitschieters richting de $179. Michael O’Leary, CEO van Ryanair, waarschuwt dat Europese luchtvaartmaatschappijen die hun brandstofbehoefte niet voldoende hebben afgedekt (hedging), komende zomer in "reële financiële problemen" kunnen komen.
De impact is al breed merkbaar in de sector:
Ryanair: Blijft relatief beschermd doordat 80% van de brandstofbehoefte is vastgelegd tegen lagere prijzen.
KLM & Lufthansa: KLM schrapt 80 vluchten vanwege de hoge kosten, terwijl Lufthansa 20.000 korteafstandsvluchten heeft geannuleerd om kerosine te besparen.
EasyJet & SAS: EasyJet verwacht een miljoenenverlies en overweegt prijsverhogingen, terwijl het Scandinavische SAS alleen al in april 1000 vluchten schrapt.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwt dat Europa binnen enkele weken te maken kan krijgen met fysieke kerosinetekorten als de aanvoer uit het Midden-Oosten niet snel wordt vervangen.
ECB overweegt koerswijziging
De aanhoudende energiedruk dwingt de Europese Centrale Bank om haar beleid te herzien. Hoewel de inflatie eerder een dalende trend vertoonde, dreigen de hoge energieprijzen en de stijgende productiekosten dit proces te verstoren.
Verschillende economen van vooraanstaande banken zoals ING, Rabobank en ABN AMRO voorzien nu dat de ECB de rente dit jaar één of twee keer zal moeten verhogen. Waar eerder werd uitgegaan van stabiliteit, verschuift de consensus naar een renteverhoging in juni of juli. De depositorente zou hierbij kunnen stijgen naar 2,5%.
ECB-president Christine Lagarde zal naar verwachting tijdens de komende persconferenties een strengere toon aanslaan (hawkish) om de inflatieverwachtingen in de hand te houden. De focus van de bank ligt volledig op de ontwikkelingen rondom de Straat van Hormuz; zolang deze geblokkeerd blijft, blijft de druk op de Europese prijzen en de economische groei onverminderd groot.
