In een historische ceremonie is de 34-jarige democraat Zohran Mamdani donderdag beëdigd als de 112de burgemeester van New York. Mamdani, een zelfverklaard democratisch socialist, is niet alleen de jongste burgemeester in generaties, maar ook de eerste moslim en de eerste persoon van Zuid-Aziatische afkomst die de grootste stad van de Verenigde Staten gaat leiden.
De inauguratie markeerde het begin van wat zijn medestanders een "nieuw tijdperk" voor de stad noemen. Mamdani legde de eed af met zijn hand op de Koran en beloofde een radicale koerswijziging ten gunste van de arbeidersklasse, met plannen voor gratis openbaar vervoer, universele kinderopvang en een huurstop.
Symboliek: Van metrostation tot stadhuis
De beëdiging vond plaats in twee delen, beide doordrenkt van symboliek. Kort na middernacht, in de vroege uren van 1 januari 2026, werd Mamdani ingezworen door Letitia James, de procureur-generaal van de staat New York. Dit gebeurde in het historische, maar inmiddels gesloten ‘Old City Hall’ metrostation.
De keuze voor deze locatie was niet toevallig. Mamdani wilde hiermee het belang van het openbaar vervoer voor de vitaliteit van de stad onderstrepen. "Gelukkig nieuwjaar aan alle New Yorkers, zowel binnen als boven deze tunnel," zei hij na de ceremonie. Een van zijn kernbeloften is het gratis maken van busvervoer om New Yorkers uit de auto te krijgen.
Bij deze privéceremonie gebruikte Mamdani een Koran die eigendom was van Arturo Schomburg, een beroemde historicus met Afrikaanse roots die een sleutelrol speelde in de Harlem Renaissance. Het heilige boek, in bruikleen van de New York Public Library, dateert waarschijnlijk uit het 19e-eeuwse Ottomaanse Syrië en symboliseert volgens de bibliotheek "inclusie en burgerschap".
Later op de dag volgde een grote openbare ceremonie bij het stadhuis (City Hall), bijgewoond door duizenden supporters, religieuze leiders en prominenten. Hier werd de eed voor een tweede maal afgenomen, ditmaal door de linkse senator Bernie Sanders, terwijl Mamdani’s vrouw, kunstenares Rama Duwaji, twee familie-Korans vasthield die van zijn grootouders waren geweest.
"Ik zal jullie beschermen"
In zijn toespraak tot de menigte benadrukte Mamdani zijn rol als burgemeester voor alle inwoners, ongeacht hun achtergrond of politieke kleur.
"Ik beloof u dit: als u een New Yorker bent, ben ik uw burgemeester. Ongeacht of we het eens zijn, ik zal u beschermen, met u vieren, met u rouwen en me nooit, geen seconde, voor u verbergen," sprak hij. Hij voegde eraan toe dat hij zijn principes niet zou verloochenen uit angst om als radicaal bestempeld te worden: "Ik ben verkozen als democratisch socialist en ik zal regeren als democratisch socialist."
Prominente linkse politici, waaronder congreslid Alexandria Ocasio-Cortez (AOC), prezen zijn overwinning. Sanders noemde de verkiezing van Mamdani "de grootste politieke verrassing in de moderne Amerikaanse geschiedenis", verwijzend naar zijn overwinning op het gevestigde establishment, waaronder voormalig gouverneur Andrew Cuomo en de Republikein Curtis Sliwa.
Uitdagingen en controverse
Ondanks de feestelijke sfeer begint Mamdani zijn ambtstermijn te midden van politieke spanningen en kritiek. Vanuit conservatieve hoek werd fel gereageerd op zijn beëdiging op de Koran. De Amerikaanse Republikeinse senator Tommy Tuberville noemde de nieuwe burgemeester een "vijand in ons midden", terwijl de Nederlandse PVV-leider Geert Wilders op X (voorheen Twitter) sprak van een "ongeldige eed" en waarschuwde: "Word wakker, Amerika."
Ook binnen New York zelf is er weerstand. De zakelijke elite en Wall Street vrezen belastingverhogingen om Mamdani's sociale programma's te bekostigen. Tijdens zijn campagne stak Mamdani zijn aversie tegen het huidige economische systeem niet onder stoelen of banken: "Ik ben geen fan van het kapitalisme."
Daarnaast zijn er zorgen binnen de Joodse gemeenschap van New York. Mamdani is een uitgesproken criticus van het Israëlische beleid en de oorlog in Gaza. Joodse leiders hebben kritiek geuit op zijn weigering om afstand te nemen van bepaalde slogans, die zij als antisemitisch ervaren.
Een smet op de overgangsperiode was het recente gedwongen ontslag van zijn adviseur Catherine Almonte Da Costa, die na één dag moest opstappen vanwege oude tweets die als antisemitisch werden beschouwd. Mamdani veroordeelde de tweets, maar blijft benadrukken dat kritiek op de Israëlische regering niet gelijkstaat aan antisemitisme.
Persoonlijke achtergrond
Zohran Mamdani, geboren in Kampala (Oeganda) als zoon van de bekende filmmaker Mira Nair en academicus Mahmood Mamdani, immigreerde op zevenjarige leeftijd naar New York. Hij werd in 2018 Amerikaans staatsburger. Voor zijn burgemeesterschap vertegenwoordigde hij een deel van Queens in het parlement van de staat New York.
Met zijn aantreden als eerste in Afrika geboren burgemeester van New York, belooft hij een stad te creëren die niet wordt geregeerd door de rijkste 1%, maar waar het leven voor de arbeidersklasse "niet alleen mogelijk, maar ambitieus" is.
