De tijd van paaien en sussende woorden richting de Verenigde Staten is voorbij. Dat is de duidelijke boodschap van de Belgische premier Bart De Wever vanaf het World Economic Forum (WEF) in Davos. In een reeks felle uitspraken roept De Wever zijn Europese collega’s op tot eenheid en een hardere houding tegenover de Amerikaanse president Donald Trump, wiens recente dreigementen over Groenland en importtarieven volgens de premier een "breekpunt" vormen.
De Wever, die in Davos aanwezig is voor economische en diplomatieke gesprekken, schetste een somber beeld van de trans-Atlantische relaties. Volgens de premier wordt Trump alleen maar brutaler naarmate Europa toegeeflijker is. "Met mijn Europese collega's hebben we het punt bereikt van 'genoeg is genoeg'," aldus De Wever.
"Rupsje Nooitgenoeg"
De premier vergeleek de Amerikaanse president met een "uitgehongerde rups". "Wat je hem ook geeft, in ruil krijg je alleen maar meer geopolitieke eetlust," stelde hij. De strategie om Trump met "zoete broodjes" te overtuigen, heeft volgens De Wever gefaald en werkt zelfs averechts.
Aanleiding voor de scherpe retoriek is de recente escalatie rondom Groenland. Trump heeft gedreigd met importtarieven van 10 tot 25 procent voor Europese landen die militairen naar het autonome Deense gebied sturen, en zelfs met 200 procent taksen op Franse wijnen na een conflict met president Macron.
"De druk die hij eerder zette op bondgenoten om meer uit te geven aan defensie was ergens nog rationeel verklaarbaar," gaf De Wever toe. "Maar een NAVO-bondgenoot bedreigen met militaire interventie op NAVO-grondgebied – zoals in het geval van Denemarken – is du jamais vu. Als iemand zegt: 'Ik wil jouw grondgebied afnemen, anders start ik een handelsoorlog', dan nader je een breekpunt."
Oproep tot Europese autonomie en wapening
De Wever waarschuwde dat Europa dreigt te verworden tot een speelbal van grootmachten als het niet snel investeert in eigen kracht. "Als we onze eigen technologische platformen niet bouwen, blijft Trump met ons spelen. Hij kan ons tot slaven maken," klonk het waarschuwend tijdens een panelgesprek.
De premier wees op de noodzaak om de interne markt te versterken en nieuwe allianties te zoeken, nu de VS zich structureel meer op de Pacific en minder op de Atlantische regio richt. Een pijnlijk voorbeeld van het Europese verlies aan concurrentiekracht haalde hij aan met het dossier van Vioneo. Dit dochterbedrijf van het Deense Maersk schrapte vorige week een investering van 1,5 miljard euro in de Antwerpse haven ten voordele van China. "Als we zelfs zo'n transformatieve investering niet kunnen binnenhalen, hebben we een gigantisch probleem," aldus De Wever.
Onzekerheid over ontmoeting met Trump
Ondanks de harde woorden staat er woensdag in principe een ontmoeting gepland tussen De Wever, koning Filip, NAVO-topman Mark Rutte en Donald Trump. Of dat gesprek daadwerkelijk doorgaat, blijft echter hoogst onzeker.
"Er is een signaal gekomen dat het oorspronkelijke uur niet paste," verklaarde De Wever aan VRT NWS. Het nieuwe voorstel van Amerikaanse zijde valt samen met het moment dat De Wever al terug moet reizen naar Brussel voor een cruciale Europese Raad. "Met Trump weet je het nooit," voegde hij eraan toe. In afwachting van duidelijkheid zocht de premier steun bij zijn ambtsgenoten uit Nederland en Luxemburg, die hij op Instagram omschreef als "zekere vrienden in een onzekere wereld".
Het mes op tafel
De kwestie zal donderdag hoog op de agenda staan tijdens de Europese Raad in Brussel. Volgens De Wever is een handelsoorlog catastrofaal voor beide partijen, maar mag Europa niet terugdeinzen. "Het mes moet nu wel op tafel worden gelegd," concludeerde hij. De boodschap aan Trump moet helder zijn: "Back down, of we gaan all the way."
