De politieke crisis in Brussel heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Yvan Verougstraete (Les Engagés) heeft dinsdagochtend 20 januari 2026 zijn ontslag ingediend als formateur. Zijn poging om een centrumlinkse regering op de been te brengen zonder de MR is gestrand.

De directe aanleiding is het afhaken van de partij Anders (het voormalige Open VLD), en specifiek het wegblijven van ontslagnemend minister van Begroting Dirk De Smedt bij cruciale onderhandelingen.

Bijna 600 dagen na de verkiezingen van juni 2024 – en op het moment dat het record van de beruchte formatie van 2010-2011 wordt geëvenaard – zit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nog steeds zonder volwaardige regering. Verougstraete, die een maand geleden de opdracht kreeg om de impasse te doorbreken, concludeerde na een vergadering van ruim een uur dat de voorwaarden voor succes niet langer aanwezig zijn.

De ‘doodsteek’ door Anders

Verougstraete had dinsdagochtend onderhandelaars van zes partijen (PS, Ecolo, DéFI, Les Engagés, Vooruit en Groen) bijeengeroepen. Het doel was om een ambitieus budgettair kader te bespreken voor 2026, waarbij het tekort tegen 2029 teruggebracht zou worden tot 248 miljoen euro.

De vergadering draaide echter op niets uit toen bleek dat Dirk De Smedt, de huidige minister van Begroting namens Anders, niet kwam opdagen. Dit ondanks eerdere toezeggingen. Volgens Verougstraete kwam Anders op het laatste moment met een nieuwe eis: een volledig begrotingsevenwicht in 2029.

“Na 19 maanden van gemiste afspraken, taboes en veto’s is het bestaan van het gewest zelf in gevaar,” klonk het bitter bij Verougstraete. Hij stelde vast dat De Smedt door zijn weigering om te praten nu "erg geïsoleerd" staat binnen de regering in lopende zaken.

Harde reacties: "Schuldig verzuim" en "Schandalig"

De beslissing van Anders om de stekker uit de onderhandelingen te trekken, heeft geleid tot woedende reacties bij de andere partijen. De nieuwe partijnaam ‘Anders’ werd door velen ironisch onthaald; volgens critici blijft de partijpolitieke tactiek hetzelfde.

• Zakia Khattabi (Ecolo) noemde het manoeuvre "schandalig" en stelde dat het vertrouwen volledig gebroken is.

• Elke Van den Brandt (Groen) reageerde ontgoocheld en wees op de ironie van de situatie: door deze blokkering dwingt Anders-voorzitter Frédéric De Gucht Brussel feitelijk in een minderheidsregering onder leiding van de PS – de partij waar hij zich juist tegen afzet.

• Ans Persoons (Vooruit) sprak van "schuldig verzuim" en hekelde het "grote ego" van de liberalen. Volgens haar lag er een serieus voorstel op tafel dat verder ging dan wat de EU vraagt.

• Maxime Prévot (voorzitter Les Engagés) viel zijn partijgenoot bij op X en stelde dat partijbelangen opnieuw primeren boven het algemeen belang: "We hadden gehoopt dat de naam 'Anders' ook een andere houding zou betekenen."

Langs Vlaamse kant klonk echter ook steun voor de harde lijn. Cieltje Van Achter (N-VA) riep de Vlaamse partijen op om een vuist te maken tegen de PS en de Vlaamse minderheidspositie in Brussel niet te accepteren. Volgens haar is het de PS die de boel saboteert.

Verdediging Anders: "Geen Vlaamse meerderheid"

In een reactie verdedigde Dirk De Smedt zijn afwezigheid. Hij benadrukte dat hij als minister in lopende zaken slechts het beleid uitvoert en dat Anders altijd duidelijk is geweest over de voorwaarden: structurele hervormingen en een begrotingsevenwicht tegen 2029.

Bovendien wees De Smedt op het ontbreken van een meerderheid aan Nederlandstalige kant. De coalitie die Verougstraete voor ogen had, ontbeerde steun van een meerderheid van de Vlaamse zetels, zeker nadat ook CD&V had aangegeven voor de oppositie te kiezen. "Anders wil niet meegezogen worden in een formatie zonder die garanties," luidt de verdediging.

Analyse: Lopende zaken tot 2029?

Nu de poging om een centrumlinkse coalitie (zonder de MR) te vormen is mislukt, en de relatie tussen PS en MR (onder Georges-Louis Bouchez) volledig verzuurd is, lijkt Brussel in een complete politieke patstelling te verkeren.

Politicoloog Dave Sinardet (VUB) schetst een somber beeld. "Het is hemeltergend, een brevet van onmacht en onkunde," analyseert hij. Volgens Sinardet zijn de opties uitgeput. Een hernieuwde samenwerking tussen liberalen en socialisten lijkt onmogelijk door de vertrouwensbreuk, en veto's blokkeren andere combinaties.

"Ik vrees dat het in Brussel lopende zaken wordt tot de verkiezingen van 2029," waarschuwt Sinardet. Dit wordt door experts gezien als een "dramatisch scenario". Een regering in lopende zaken heeft immers weinig slagkracht om grote dossiers zoals mobiliteit, wonen en de begroting daadkrachtig aan te pakken. Brussel dreigt hierdoor jarenlang tot stilstand te komen.