Tijdens de EU Ambassadors' Conference 2026 in Brussel zei Hadja Lahbib, Europees commissaris voor Gelijkheid en commissaris voor Paraatheid en Crisisbeheer, dat schendingen van het internationaal humanitair recht in hedendaagse conflicten “de norm in plaats van de uitzondering” zijn geworden, met catastrofale gevolgen voor zowel burgers als humanitaire hulpverleners.
“Tegenwoordig worden de regels ter bescherming van mensenlevens terzijde geschoven als een ongewenste gast. Humanitaire toegang wordt gebruikt als onderhandelingsmiddel. Hulpverleners worden het doelwit, en zelfs het humanitaire systeem zelf ligt onder vuur terwijl de noodzaak enorm toeneemt,” zei ze.
“Het sterkste schild”
Lahbib benadrukte dat het internationaal humanitair recht “het sterkste schild blijft dat we hebben om mensenlevens in oorlog te beschermen”, maar waarschuwde dat het belang ervan verder reikt dan directe bescherming op het slagveld.
“Het beschermt ook de mondiale stabiliteit”, zei ze, waarbij ze opmerkte dat wanneer burgers worden aangevallen en hulp wordt geblokkeerd, de gevolgen verder reiken dan de conflictgebieden, zoals het aanwakkeren van ontheemding, instabiliteit en het risico op mislukte staten. “Het verdedigen van het internationaal humanitair recht is een morele plicht, een wettelijke verplichting en een strategische noodzaak,” benadrukte ze.
Wereldwijd verhalen van verwoesting
Lahbib haalde verwoestende voorbeelden uit de hele wereld aan en wees op meer dan 130 actieve conflicten waarin schendingen van het internationaal humanitair recht wijdverbreid zijn.
Ze beschreef taferelen die ze met eigen ogen heeft gezien: uitgehongerde kinderen, verwoeste ziekenhuizen, geblokkeerde hulpkonvooien en begrafenissen van humanitaire hulpverleners. Ze wees op Gaza, waar volgens haar sinds oktober 2023 bijna 600 humanitaire hulpverleners zijn omgekomen. “Als dit zo doorgaat, wordt Gaza niet alleen het kerkhof van humanitaire hulpverleners, maar ook het kerkhof van het internationaal humanitair recht”, voegde ze eraan toe.
Met betrekking tot de langdurige crises in Soedan veroordeelde zij het gebruik van toegangsbeperkingen als oorlogstactiek, waarbij zij opmerkte dat de humanitaire catastrofe daar al meer dan 1.000 dagen duurt, met miljoenen ontheemden en instortende basisvoorzieningen.
Waarschuwing voor situatie Midden-Oosten
Wat het Midden-Oosten betreft, waarschuwde Lahbib dat de escalatie van het geweld in Iran en Libanon het risico met zich meebrengt dat er langdurige “littekens” in de hele regio achterblijven.
“Wanneer scholen, ziekenhuizen, musea en archeologische vindplaatsen worden aangevallen, wordt de identiteit van een land aangevallen, en het kan generaties duren voordat die zich herstelt”, zei ze.
