Belgische bedrijven laten jaarlijks een enorm groeipotentieel onbenut binnen de Europese Unie. Hoewel het merendeel van onze uitvoer naar EU-lidstaten gaat, presteert de Belgische export voor veel productcategorieën relatief zwakker binnen Europa dan daarbuiten. Volgens een nieuwe studie van BNP Paribas Fortis bedraagt deze ‘exportkloof’ ruim 10 miljard euro.
De timing van de studie is niet toevallig. Nu de Verenigde Staten onder president Donald Trump een meer protectionistische koers varen, worden Belgische bedrijven gedwongen om naar andere afzetmarkten te kijken. De Europese interne markt lijkt het logische alternatief, maar die functioneert volgens de bank nog niet optimaal. Nationale reglementeringen en culturele verschillen — zoals consumentenvoorkeuren en merkentrouw — werpen nog steeds barrières op.
Volgens cijfers van het IMF zijn deze obstakels equivalent aan een intra-Europees handelstarief van 45 procent op goederen. De Europese Centrale Bank (ECB) schat de kosten zelfs nog hoger in, op 65 procent. Dit staat in schril contrast met het handelstarief van 15 procent dat geldt voor Europese export naar de VS.
De rekenmethode: Een kloof van 12,44 miljard dollar
BNP Paribas Fortis ontwikkelde een tool om deze gemiste kansen in kaart te brengen. De bank vergeleek per productcategorie het Belgische marktaandeel buiten de EU met dat binnen de EU. De redenering is simpel: gezien de kortere afstanden, de gemeenschappelijke munt en gedeelde talen, zou de exportprestatie binnen de EU minstens even sterk moeten zijn als daarbuiten.
In de praktijk blijkt dit vaak niet het geval. De totale kloof wordt geschat op 12,44 miljard dollar, wat neerkomt op ruim 10 miljard euro aan onbenut exportpotentieel.
Pijnpunten in Duitsland en Nederland
Arne Maes, senior economist bij BNP Paribas Fortis, duidt aan waar de schoen wringt. “We stelden vast dat ons land in economische zwaargewichten als Duitsland, Spanje en Italië lage marktaandelen heeft in cruciale sectoren zoals organische chemie, farmaceutica en gespecialiseerde metalen.”
Opvallend is dat Belgische exporteurs ook in buurland Nederland, evenals in Polen en Slovenië, minder goed scoren dan verwacht op basis van hun wereldwijde prestaties.
Oplossingen: Data en handelsmissies
Om dit potentieel aan te boren, wil de bank haar klanten toegang geven tot gedetailleerde data die tonen waar nog groeimogelijkheden liggen. Maes erkent dat data alleen geen culturele barrières wegnemen, maar gelooft dat bedrijven met gerichte marketing en innovatie de bestaande merkentrouw in andere lidstaten kunnen doorbreken.
Tot slot pleit de econoom voor actie op hoger niveau: “Wie weet kan dit in de komende jaren tot een Belgische intra-Europese handelsmissie leiden.”
