Spanningen rond Taiwan lopen op: Xi zweert hereniging na grootschalige militaire oefeningen

De geopolitieke spanningen in Oost-Azië zijn rond de jaarwisseling flink opgelopen. In zijn nieuwjaarstoespraak heeft de Chinese president Xi Jinping opnieuw gezworen dat de hereniging met Taiwan "niet te stoppen" is.

Deze uitspraak volgde direct op de beëindiging van de tweedaagse militaire oefening "Justice Mission 2025", waarbij China het eiland omsingelde en raketten afvuurde. De acties hebben geleid tot een felle diplomatieke woordenwisseling tussen Peking en de internationale gemeenschap.

De grootschalige oefeningen, die maandag en dinsdag plaatsvonden, werden door China bestempeld als een "strenge waarschuwing" aan het adres van "separatistische krachten" op Taiwan en externe inmenging. De directe aanleiding lijkt de recente goedkeuring van een recordwapenverkoop van 11 miljard dollar door de Verenigde Staten aan Taipei.

‘Justice Mission 2025’

Tijdens de oefeningen simuleerde het Chinese Volksbevrijdingsleger (PLA) een blokkade van belangrijke Taiwanese havens en werden de capaciteiten voor gezamenlijke operaties getest. Volgens het Taiwanese ministerie van Defensie werden er 77 militaire vliegtuigen en 17 marineschepen rond het eiland gedetecteerd. Zeker 35 vliegtuigen overschreden de mediaanlijn in de Straat van Taiwan, de officieuze grens tussen beide partijen. Daarnaast vuurde China tientallen raketten af, waarvan sommige insloegen binnen 27 zeemijl van de Taiwanese kust.

Hoewel een woordvoerder van het Chinese leger woensdag verklaarde dat de doelen van de oefening "succesvol waren bereikt", blijft Taiwan in opperste staat van paraatheid. De Taiwanese autoriteiten meldden dat hoewel veel schepen zich terugtrekken, er nog steeds Chinese marine- en kustwachtschepen in de regio actief zijn.

Xi: Hereniging is onvermijdelijk

Slechts een dag na het einde van de oefeningen sprak president Xi Jinping het Chinese volk toe. In zijn nieuwjaarstoespraak benadrukte hij dat de hereniging van het moederland een "trend van de tijd" is. "Landgenoten aan beide zijden van de Straat van Taiwan zijn verbonden door bloedbanden die dikker zijn dan water," aldus Xi.

De toespraak bevatte ook beelden van China's recente militaire parades en benadrukte de technologische vooruitgang van het land. Xi’s retoriek onderstreept de ambitie van Peking om Taiwan, dat het ziet als een afvallige provincie, uiteindelijk onder controle te krijgen, desnoods met geweld.

Internationale veroordeling en Chinees protest

De militaire machtsvertoon heeft wereldwijd tot bezorgde reacties geleid. Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, de Europese Unie en de Filipijnen hebben hun zorgen geuit over de destabiliserende werking van de oefeningen.

• Japan waarschuwde dat de acties de spanningen in de regio onnodig vergroten.
• De EU noemde de situatie een gevaar voor de internationale vrede en stabiliteit.
• Australië noemde de manoeuvres "diep verontrustend".
• In Peking kwamen de ambassadeurs van de 'Quad'-landen (VS, Japan, India en Australië) dinsdag bijeen, wat werd gezien als een signaal van eenheid tegenover de Chinese druk.

China reageerde woedend op deze internationale kritiek en diende officiële diplomatieke protesten in. Lin Jian, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, noemde de reacties "volkomen hypocriet". Volgens Peking negeren deze landen de provocaties van Taiwanese onafhankelijkheidsstrijders en bemoeien zij zich onterecht met China's binnenlandse aangelegenheden. "Ze verdraaien goed en kwaad," aldus Lin.

Reactie Taiwan

De Taiwanese president Lai Ching-te veroordeelde de oefeningen en stelde dat het gedrag van China niet past bij dat van een verantwoordelijke wereldmacht. "Taiwan zal geen confrontatie uitlokken, maar ook niet terugdeinzen voor het verdedigen van onze nationale soevereiniteit," zei Lai.

In zijn eigen nieuwjaarstoespraak waarschuwde Lai voor de "groeiende expansionistische ambities" van China. Hij riep de oppositiepartijen in Taiwan, die de meerderheid in het parlement hebben, op om hun verzet tegen een verhoging van het defensiebudget te staken. "Met het oog op de alarmerende militaire ambities van China heeft Taiwan geen tijd te verliezen aan interne strijd," aldus de president.