Nederland gaat definitief een militair naar Groenland sturen. Het kabinet heeft besloten een officier van de Koninklijke Marine af te vaardigen om deel te nemen aan een verkenning onder Deense leiding. Dit gebeurt te midden van oplopende geopolitieke spanningen rondom het Arctisch gebied en aanhoudende Amerikaanse interesse in het eiland.
Demissionair minister van Defensie Brekelmans bevestigde de inzet via sociale media. "Veiligheid in het Arctisch gebied is van strategisch belang voor alle NAVO-bondgenoten," aldus de bewindsman. De Nederlandse officier zal helpen bij het in kaart brengen van opties voor een toekomstige gezamenlijke militaire oefening.
Opmaat naar 'Arctic Sentry'
De huidige inzet is kleinschalig en betreft puur een verkennende missie, geen gevechtsmissie. Op basis van de bevindingen van deze verkenning zal een eventuele grotere oefening nader worden vormgegeven. Volgens Brekelmans is een bredere inzet binnen NAVO-verband, onder de naam Arctic Sentry, "een mogelijke volgende stap". Het Nederlandse kabinet staat hier positief tegenover.
Brede Europese coalitie
Nederland staat niet alleen in deze steunbetuiging aan Denemarken. Een groeiende groep Europese landen sluit zich aan bij het initiatief om de aanwezigheid in het poolgebied te versterken:
Reeds toegezegd: Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Noorwegen hebben al militairen toegezegd of gestuurd.
Nieuwe toezeggingen: Finland stuurt twee verbindingsofficieren en ook Estland heeft zich bereid verklaard troepen te leveren indien gevraagd.
België: De Belgische minister van Buitenlandse Zaken liet weten nog geen formeel verzoek te hebben ontvangen, maar benadrukte wel de solidariteit: "Groenland is niet te koop. Geen enkele vijandige actie tegen Groenland is acceptabel."
Spanningen met de VS
De militaire versterking in het noorden kan niet los worden gezien van de recente uitspraken van de Amerikaanse president Trump. Hij heeft meermaals de wens geuit om Groenland, een autonoom gebied binnen het Deense koninkrijk, te kopen of in te nemen. Trump noemt hiervoor de strategische ligging en de rijke grondstoffenvoorraad als redenen, evenals de noodzaak om Chinese en Russische invloed in het gebied te weren.
De Deense premier Frederiksen bedankte haar Europese bondgenoten voor de steun en stelde vast dat er "nog steeds een fundamenteel meningsverschil" is met Washington. Volgens haar is "de Amerikaanse ambitie om Groenland over te nemen intact gebleven".
Steun Tweede Kamer
In Den Haag kan de missie rekenen op brede politieke steun. Een meerderheid van de Tweede Kamer, waaronder partijen als CDA, VVD, D66 en ChristenUnie, schaarde zich achter een SGP-voorstel om Denemarken actief bij te staan.
Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel benadrukte in een debat dat, hoewel de territoriale integriteit van Denemarken voorlopig niet direct in gevaar is, de situatie wel ernstig wordt genomen. Hij noemde het feit dat er nog steeds gesproken wordt met de VS "winst", maar ziet de militaire aanwezigheid ook als een belangrijk signaal. "Als je met elkaar praat, ben je constructief bezig," aldus Van Weel, die toevoegde dat diplomatieke gesprekken met de VS cruciaal blijven om escalatie te voorkomen.
