Zowel op Europees als op bilateraal niveau wordt de strategische rol van Türkiye opnieuw onderstreept. Tijdens recente contacten in Brussel benadrukten de Turkse minister van Handel, Ömer Bolat, en de Belgische minister van Defensie, Theo Francken, het cruciale belang van samenwerking op het gebied van veiligheid, defensie-industrie en economie.
De geopolitieke realiteit, waaronder de oorlog in Oekraïne en de situatie binnen de NAVO, heeft geleid tot een herwaardering van de relatie tussen Türkiye en het Westen. Volgens minister Bolat is de Europese Unie zich steeds meer bewust van het groeiende belang van Türkiye en zoekt het actief naar een sterker defensiebondgenootschap.
Economische Integratie en de Douane-unie
Tijdens zijn bezoek aan Brussel voerde minister Bolat constructieve gesprekken met EU-commissarissen Maros Sefcovic (Handel) en Valdis Dombrovskis (Economie). Een belangrijk agendapunt was de 30ste verjaardag van de Douane-unie, die in 1996 in werking trad.
Bolat wees op de sterke economische verwevenheid: "Onze onderlinge handel is met bijna 7% gestegen en heeft dit jaar een volume van 233 miljard dollar bereikt."
Türkiye dringt aan op een snelle start van onderhandelingen om de Douane-unie te moderniseren en uit te breiden naar de dienstensector, investeringen en e-commerce. Hoewel er twee jaar geleden al een aanbevelingsrapport is ingediend bij de Europese Raad, wacht de Europese Commissie nog op een formeel mandaat om de technische gesprekken te starten.
Daarnaast zullen technische teams van beide partijen de komende weken overleggen over de werking van de Douane-unie en het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (CBAM). Bolat bevestigde dat de 'Hogere Handelsdialoog' tussen Türkiye en de EU in juli van dit jaar zal worden voortgezet.
"Geen Veiligheid Zonder Turkije"
De Belgische minister van Defensie en Buitenlandse Handel, Theo Francken, sloot zich aan bij de lezing dat Türkiye onmisbaar is voor de Europese veiligheidsarchitectuur. In een interview met Anadolu Agency tijdens de eerste 'Türkiye-België Defensie-industriedag' eind 2025 was Francken stellig:
"Iedereen die ook maar een beetje verstand heeft van geopolitiek, weet dat we Turkije nodig hebben. Ik geloof niet in een veiligheidsscenario zonder Türkiye binnen ons kader."
Francken prees de Turkse defensie-industrie, met name op het gebied van dronetechnologie. Hij stelde dat België veel kan leren van de Turkse innovatie om hybride dreigingen het hoofd te bieden. "België is een kleiner land; wij hebben niet dezelfde militaire schaal. We hebben de Turkse industrie en diplomatie nodig," aldus de minister.
Agenda 2026: Een Jaar van Intensieve Samenwerking
De vooruitzichten voor de bilaterale relaties tussen België en Türkiye zijn positief. Minister Francken noemde 2026 een potentieel "zeer vruchtbaar jaar":
Mei 2026: De Belgische prinses Astrid zal een grote economische en handelsdelegatie naar Turkije leiden voor een bezoek van een week.
Juli 2026: De NAVO-leiderstop vindt plaats in Ankara. Hierbij zullen veel vertegenwoordigers uit de defensie-industrie, waaronder Belgische bedrijven, aanwezig zijn.
Visumbeleid en Uitdagingen
Ondanks de positieve sfeer blijven er uitdagingen. Minister Bolat kaartte de visumproblematiek voor Turkse staatsburgers aan. Hoewel er sinds juli vorig jaar een nieuw systeem is ingevoerd dat vaker leidt tot visa met een langere geldigheidsduur en 'multiple entry', blijft het uiteindelijke doel van Ankara volledige visumliberalisatie.
Ook waarschuwde Bolat dat de zoektocht van de EU naar nieuw intern beleid inzake concurrentievermogen de handel met Türkiye niet mag schaden. "Türkiye is geen derde land, maar een kandidaat-lidstaat en een partner in de Douane-unie," benadrukte hij.
