Na drie jaar van verwoestende oorlogsvoering in de Gazastrook is de prijs die lokale mediamedewerkers betalen ongekend hoog. Volgens gegevens van de autoriteiten in Gaza en diverse persorganisaties zijn sinds oktober 2023 minstens 263 journalisten en mediamedewerkers om het leven gekomen.
Honderden anderen raakten gewond, werden gearresteerd of raakten ontheemd. Omdat buitenlandse journalisten door Israël nog altijd niet worden toegelaten tot de Gazastrook, rust de taak om de gebeurtenissen ter plaatse vast te leggen vrijwel volledig op de schouders van de lokale pers.
Zware verliezen en verwoeste infrastructuur
Ismail al-Thawabta, directeur van het overheidsmediakantoor in Gaza, meldt dat er gedurende het conflict 50 journalisten zijn vastgezet in Israëlische gevangenissen. Van hen zitten er momenteel nog 23 in hechtenis. Drie journalisten – Nidal Suheil al-Wahidi, Haitham Jamal Abdul Wahid en Ahmad Issam al-Agha – zijn tot op heden vermist.
Naast het menselijke leed is de materiële schade aan de mediasector enorm. Al-Thawabta schat de totale financiële verliezen voor de sector op ongeveer 1 miljard dollar, inclusief verwoeste gebouwen, apparatuur, uitzendvoertuigen en technische voorzieningen.
In totaal zijn de kantoren van 16 satellietzenders, 11 radiostations, 12 kranten en tijdschriften, 23 digitale mediaplatforms, 27 drukkerijen en vijf vakbonds- en mensenrechtenorganisaties beschadigd of volledig verwoest.
Volgens cijfers van het Palestijnse Journalistenconsortium telt de Gazastrook ongeveer 1200 journalisten, wat betekent dat meer dan een vijfde van het totale perskorps is omgekomen.
Onder de dodelijke slachtoffers bevinden zich 27 vrouwelijke journalisten, terwijl bijna 500 mediamedewerkers gewond raakten. De Internationale Federatie van Journalisten (IFJ) verklaarde op 7 september dat het aantal omgekomen journalisten in Gaza het hoogste is in de moderne geschiedenis van de journalistiek.
Chronologie van gerichte aanvallen en slachtoffers
De lijst van slachtoffers groeit gestaag sinds het begin van de vijandelijkheden in 2023:
2023: In november overleed Bilal Jadallah, directeur van persorganisatie Press House-Palestine en medeoprichter van nieuwsagentschap Sawa, toen zijn voertuig werd getroffen in Gaza-Stad. In december werden Anadolu-cameraman Montaser al-Sawwaf en zijn broer Marwan gedood bij een luchtaanval. Op 15 december stierf Al Jazeera-cameraman Samer Abu Daqqa na een drone-aanval bij de Farhana-school in Khan Younis, nadat reddingswerkers hem ruim vijf uur lang niet konden bereiken.
2024: In januari werden journalisten Hamza al-Dahdouh en Mustafa Thuraya gedood bij een voertuigaanval ten westen van Khan Younis. Fotojournalist Hassan Hamad kwam in oktober om het leven in het noorden van Gaza.
2025: Freelancejournalist Saed Abu Nabhan werd op 10 januari doodgeschoten door een scherpschutter in het vluchtelingenkamp Nuseirat. In juni kwamen Suleiman Hajjaj, Ismail Badah en Samir al-Rifai om het leven, terwijl Youssef al-Nakhala bezweek aan verwondingen opgelopen bij een eerdere aanval. Op 10 augustus kostte een luchtaanval op een pers-tent bij het Al-Shifa-ziekenhuis het leven aan zes journalisten, onder wie Anas al-Sharif en Mohammed Qreiqeh. Op 25 augustus werden vijf journalisten, onder wie Mariam Abu Daqqa en Hossam al-Masri, gedood nabij het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis.
Zelfs na de bekendmaking van een bestand op 10 oktober 2025 steeg het dodental onder mediamedewerkers van 254 naar 263. Op 12 oktober werd Saleh al-Jaafarawi neergeschoten in de wijk Sabra door aan Israël gelinkte gewapende groeperingen. In 2026 werden onder meer Al Jazeera-correspondent Mohammed Wishah (in april) en zijn broer Ahmad (in juni) gedood, evenals de mediamedewerkers Amal al-Shamali, Anas Ghoneim, Abdul Raouf Shaat en Mohammed Qishta.
"Journalistiek zonder muren" onder extreme omstandigheden
Omdat meer dan 80 procent van de media-instellingen in Gaza geheel of gedeeltelijk is verwoest door Israël, heeft het Palestijnse Journalistenconsortium de huidige situatie omschreven als "journalistiek zonder muren".
Tussen de 60 en 75 procent van de overlevende journalisten – naar schatting 700 tot 900 mensen – is hun huis kwijtgeraakt of gedwongen op de vlucht geschrapt. Verslaggevers werken noodgedwongen vanuit vluchtelingententen en ziekenhuispleinen, terwijl zij kampen met ernstige tekorten aan stroom, internet verbindingen, camera's en beschermende kleding.
Deze situatie speelt zich af tegen de achtergrond van een algehele verwoesting in het gebied. Sinds oktober 2023 zijn in Gaza meer dan 74.000 Palestijnen gedood en ruim 175.000 gewond geraakt, terwijl ongeveer 90 procent van de infrastructuur is verwoest.
Ondanks het stakings van de vuren dat in oktober 2025 tussen Israël en Hamas werd overeengekomen, zijn er volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid nadien nog eens 1454 Palestijnen omgekomen en 5090 gewond raakt.
