Op basis van een voorstel van minister van Migratie Thanos Plevris kunnen personen die worden beschuldigd van mensenhandel – ongeacht of ze bij een hulporganisatie werken – nu boetes krijgen van tienduizenden euro's en straffen van maximaal tien jaar gevangenisstraf.
Bovendien kan de staat een hele organisatie uit het officiële register schrappen zodra er een vermoeden bestaat ten aanzien van een van haar werknemers, zelfs voordat een rechter een uitspraak heeft gedaan. Organisaties moeten in dit register zijn opgenomen om legaal in Griekenland te mogen functioneren.
Hulpverleners op eilanden als Lesbos, Samos en Chios, die regelmatig reddings- en eerstehulpacties uitvoeren, beweren dat zij uitsluitend mensen in nood helpen en niet meewerken aan smokkelactiviteiten. Deze uiteenlopende interpretatie leidde eerder tot een rechtszaak tegen 24 hulpverleners, onder wie de Nederlander Pieter Wittenberg, die vorige maand na acht jaar werden vrijgesproken.
Ngo's en mensenrechtenorganisaties beschrijven de nieuwe regelgeving als een verdere criminalisering van hun activiteiten. 73 Griekse en internationale organisaties, zoals Artsen zonder Grenzen en de Boat Refugee Foundation, hebben hun grote afkeuring uitgesproken.
De Griekse ombudsman waarschuwt verder dat de wetgeving geen onderscheid maakt tussen handelssmokkel en noodhulp.
De wetgeving bevat aanvullende bepalingen
Asielzoekers die worden afgewezen of in een nadelige positie verkeren, kunnen tot vijf jaar worden vastgehouden voordat ze worden uitgezet, terwijl vluchtelingen met een verblijfsstatus het risico lopen hun bescherming te verliezen en te worden uitgezet als ze anderen zonder papieren helpen.
De maatregel kreeg de steun van een meerderheid van de Nieuwe Democratie-partij van premier Kyriakos Mitsotakis; de oppositie stemde unaniem tegen.
De regering beweert dat de verscherping van de beperkingen bedoeld is om migranten te ontmoedigen: na meer dan 40.000 aankomsten in het voorgaande jaar zal het totaal in 2024 naar verwachting oplopen tot 55.000, waarbij een groeiend percentage via de gevaarlijke route vanuit Libië komt.
Hulporganisaties hebben het wettelijke recht om bepaalde bepalingen van de wet aan te vechten.
