In een gesprek met Fox News reageerde Rutte op de felle kritiek die de Amerikaanse president Donald Trump op de NAVO heeft geuit. Hij zei dat het geheimzinnige karakter van de militaire operatie de NAVO-landen de tijd gaf om hun reactie af te stemmen.
“Europese bondgenoten en partners over de hele wereld hebben de afgelopen weken gebruikt om ervoor te zorgen dat we de krachten bundelen en beginnen met plannen om te bekijken wat we gezamenlijk kunnen doen als bondgenoten, als partners van de Verenigde Staten,” zei hij.
Hij beschreef de Amerikaanse operatie ook als “cruciaal”, daarbij verwijzend naar de “existentiële dreiging” die Iran vormt.
Rutte vraagt om “begrip” van Trump
In een apart interview met CBS News vroeg Rutte om “begrip” van Trump voor de terughoudendheid van de bondgenoten om de heropening van de Straat van Hormuz te steunen.
“Nogmaals, ik vraag ook om enig begrip, omdat landen zich hierop moesten voorbereiden, zonder dat ze – om goede redenen – op de hoogte waren van de eerste aanval op Iran, maar nu samenwerken om ervoor te zorgen dat we de Straat van Hormuz kunnen beveiligen”, zei hij tijdens het programma Face the Nation.
De regeringsleiders van Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben op 19 maart een gezamenlijke verklaring afgegeven waarin zij de Iraanse aanvallen op de Golfstaten en de afsluiting van de Straat van Hormuz veroordelen. “Wij verklaren ons bereid bij te dragen aan passende maatregelen om een veilige doorvaart door de Straat te waarborgen. Wij juichen de inzet toe van landen die zich bezighouden met voorbereidende plannen,” aldus de verklaring.
Trump zette zijn kritiek op de NAVO voort en noemde het bondgenootschap “een papieren tijger” zonder de VS.
Hormuz is “niet geblokkeerd”
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zei zondag dat de Straat van Hormuz open is, maar dat schepen de doorgang vrezen vanwege een Amerikaans-Israëlisch offensief tegen Iran. “De Straat van Hormuz is niet gesloten. Schepen aarzelen omdat verzekeraars de oorlog vrezen die u bent begonnen – niet Iran,” zei Abbas Araghchi op het platform van X.
“Geen enkele verzekeraar – en geen enkele Iraniër – zal zich door meer dreigementen laten beïnvloeden. Probeer respect te tonen,” voegde hij eraan toe. “Vrijheid van scheepvaart kan niet bestaan zonder vrijheid van handel. Respecteer beide – of verwacht geen van beide.”
In een verklaring die op X werd gepubliceerd, zei het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken ook dat de Straat van Hormuz “niet geblokkeerd” is.
Het voegde er echter aan toe dat schepen “die toebehoren aan de agressieve partijen niet kunnen worden beschouwd als normale en niet-vijandige doorvaart en zullen worden behandeld in overeenstemming met het juridische kader dat voortvloeit uit het conflict, alsmede de besluiten en maatregelen van de bevoegde Iraanse autoriteiten.”
Handel loopt traag
Sinds begin maart heeft Iran de Straat van Hormuz – een belangrijke olietransportroute waar normaal gesproken ongeveer 20 miljoen vaten olie per dag en ongeveer 20% van de wereldwijde handel in vloeibaar aardgas doorheen gaat – voor de meeste schepen effectief gesloten. De sluiting heeft de verzend- en verzekeringskosten opgedreven, de olieprijzen omhoog gedreven en wereldwijde economische zorgen gewekt.
Zaterdag dreigde Trump de Iraanse energiecentrales, te beginnen met de grootste, “van de kaart te vegen” als Teheran de strategische doorgang niet binnen 48 uur zou openen.
