Het winterse weer houdt Nederland, en met name de noordelijke provincies, stevig in zijn greep. Het KNMI heeft voor Groningen, Friesland, Drenthe en de Waddeneilanden code oranje afgegeven die in ieder geval tot vrijdagmiddag 12.00 uur van kracht is. Door een combinatie van sneeuwval en een krachtige oostenwind is er sprake van sneeuwjacht, wat leidt tot gevaarlijke rijomstandigheden en een ernstig beperkt zicht.

In de rest van het land geldt code geel. Hoewel het zwaartepunt van de winterse neerslag in het noorden ligt, krijgt ook de rest van Nederland later op vrijdag te maken met sneeuw en gladheid.

Verkeer en openbaar vervoer ontregeld

De weersomstandigheden hebben een grote impact op het verkeer en vervoer in de noordelijke provincies. Rijkswaterstaat adviseert weggebruikers in het noorden dringend om niet de weg op te gaan als dat niet strikt noodzakelijk is. Ondanks de inzet van honderden sneeuwschuivers en strooiwagens — sinds oktober is er al bijna 112 miljoen kilo zout gestrooid — zijn de wegen slecht begaanbaar. Er zijn inmiddels meerdere ongelukken gemeld, onder andere op de A7 en A32, doordat voertuigen van de weg gleden.

Het busverkeer in Groningen, Friesland en Drenthe is vrijdagmorgen volledig stilgelegd. Vervoerders Qbuzz en Arriva hebben besloten dat de bussen tot ten minste 12.00 uur niet rijden omdat het onderscheid tussen de weg en de berm door de sneeuw nauwelijks zichtbaar is.

Op het spoor rijdt de NS volgens een aangepaste winterdienstregeling. Om te voorkomen dat problemen in het noorden uitwaaieren over de rest van het land, is het spoornetwerk boven Zwolle 'losgekoppeld'. Tussen Zwolle en de noordelijke steden rijden alleen sprinters. Reizigers moeten rekening houden met extra overstappen en drukkere treinen.

Schiphol en luchtvaart

Ook het vliegverkeer ondervindt hinder. Schiphol en KLM hebben preventief tachtig vluchten geannuleerd voor vrijdag, voornamelijk Europese vluchten die in de avond gepland stonden. Hoewel de situatie op de luchthaven stabieler is dan eerder deze week, blijven vertragingen mogelijk. KLM-topvrouw Marjan Rintel heeft inmiddels erkend dat de communicatie richting gestrande passagiers de afgelopen dagen tekortschoot en belooft beterschap na een evaluatie.

Instortingsgevaar en gesloten voorzieningen

De aanhoudende sneeuwbelasting vormt een risico voor grote daken. In Tilburg is donderdagnacht het dak van een transportbedrijf ingestort over een oppervlakte van 30.000 vierkante meter. Dit volgt op een eerder incident in Utrecht, waar woensdagavond het dak van een sporthal bezweek.

Uit voorzorg hebben diverse gemeenten, waaronder Utrecht, Tilburg en Breda, besloten sporthallen en zwembaden met platte daken te sluiten totdat de sneeuw is verwijderd of gesmolten. Ook veel onderwijsinstellingen in Groningen, zoals de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool, houden hun deuren gesloten en bieden waar mogelijk online lessen aan.

Vooruitzichten: strenge vorst

Het winterweer is voorlopig nog niet voorbij. Vrijdagmiddag breidt de sneeuwval zich uit naar het midden en zuiden van het land. In het weekend klaart het op, maar volgt er strenge vorst. In de nacht van zaterdag op zondag kan de temperatuur in het noordoosten lokaal dalen tot -15 graden.

De huidige weersituatie zorgt ook voor een gevoel van onveiligheid bij werknemers. Uit een peiling van vakbond CNV blijkt dat vier op de tien forenzen zich onveilig voelt tijdens de reis naar het werk. De vakbond roept werkgevers op om coulanter te zijn en thuiswerken waar mogelijk te faciliteren.