Sinds 1 januari 2026 is de verkoop van levende dieren op wekelijkse markten in heel Vlaanderen officieel verboden. De maatregel, die voortvloeit uit de Vlaamse Codex Dierenwelzijn, betekent het definitieve einde van een eeuwenlange traditie in steden als Antwerpen, Gent en Mol. Hoewel jaarmarkten onder strikte voorwaarden blijven bestaan, verdwijnen de wekelijkse dierenkramen uit het straatbeeld.
De nieuwe regelgeving, ingevoerd door Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA), moet het welzijn verbeteren van dieren die in de openbare ruimte worden verhandeld. Volgens de minister is het wekelijks transporteren en tentoonstellen van dieren op drukke pleinen niet langer verenigbaar met moderne welzijnsnormen. De redenering is helder: kopers moeten zich naar de dieren begeven (bij kwekers of winkels), in plaats van dat dieren wekelijks naar de mensen worden gebracht.
Impact op historische markten
Het verbod markeert een culturele omslag voor verschillende Vlaamse steden waar de dierenmarkt diep geworteld zat in de lokale geschiedenis.
Antwerpen (De Vogelenmarkt): De wereldberoemde 'Vogelenmarkt', waarvan de wortels teruggaan tot de 16de eeuw, verliest zijn naamgevers. Waar na de Tweede Wereldoorlog de handel in zangvogels, pluimvee en duiven floreerde, waren er de laatste jaren nog slechts enkele kramen over. Op de laatste marktdag reageerden handelaars emotioneel. Marktkramer Bruno Van der Velden getuigde: "Het is het einde van een tijdperk. Ik ga het missen."
Gent (Oude Beestenmarkt): Ook in Gent verdwijnen de laatste vier overgebleven kramen met kippen en konijnen van de Oude Beestenmarkt. Schepen Sofie Bracke (Voor Gent) noemt het een logische evolutie, hoewel de traditie verdwijnt. De verkoop van tweedehandsfietsen op het plein mag wel doorgaan.
Mol: In Mol stuitte het verbod op de meeste weerstand. De gemeente, die al 140 jaar een wekelijkse dierenmarkt organiseerde, vocht de regels tevergeefs aan bij het Grondwettelijk Hof. De wekelijkse markt is nu verleden tijd; Mol mag vanaf nu nog maximaal acht keer per jaar een dierenmarkt organiseren.
Uitzonderingen en strenge regels
Hoewel de wekelijkse verkoop stopt, blijft er ruimte voor uitzonderingen. Jaarmarkten, beurzen, tentoonstellingen en markten die maximaal acht keer per jaar plaatsvinden, zijn nog toegestaan. Voor honden en katten blijft het absolute verkoopverbod op markten gelden.
Voor de markten die onder de uitzondering vallen, gelden aangescherpte regels:
Bescherming: Dieren moeten beschermd zijn tegen slechte weersomstandigheden (hitte, kou) en toegang hebben tot vers drinkwater en een schuilhok.
Transport: Drachtige, zieke of niet-gespeende dieren mogen niet vervoerd worden.
Toezicht: De lokale politie is bevoegd voor controles. Bij twijfel kunnen zij advies inwinnen bij Dierenwelzijn Vlaanderen.
Bij extreem warm weer wordt geadviseerd de markten volledig af te gelasten om hittestress bij de dieren te voorkomen.
