België kwetsbaar: Geopolitieke spanningen en desinformatie bedreigen open economie
Het WEF-rapport definieert 'geo-economische confrontatie' als het inzetten van economische middelen – zoals sancties, handelscontroles en investeringsbeperkingen – door grootmachten om geopolitieke doelen te bereiken.
België kwetsbaar: Geopolitieke spanningen en desinformatie bedreigen open economie
Het WEF-rapport waarschuwt dat technologische versnelling, met name AI, de verspreiding van valse informatie verergert. / AFP
15 januari 2026

België is door zijn open, exportgerichte economie uitzonderlijk kwetsbaar voor de groeiende wereldwijde instabiliteit. Terwijl het World Economic Forum (WEF) in zijn Global Risks Report 2026 waarschuwt voor een nieuw "tijdperk van concurrentie" en "geo-economische confrontaties", blijkt uit een analyse van verzekeraar Marsh dat deze risico's extra zwaar wegen op het Belgische bedrijfsleven.

Het jaarlijkse rapport van het WEF, dat de basis vormt voor de bijeenkomst in Davos, schetst een somber beeld: de wereld balanceert op een "afgrond". Wereldwijd worden geo-economische confrontaties en desinformatie gezien als de grootste risico's voor de komende twee jaar.

Volgens Jan Van Calster van Marsh is deze wereldwijde trend direct voelbaar in België. "België is een uitgesproken open en exportgerichte economie, en dat maakt ons extra kwetsbaar in een steeds onzekerder wereld," stelt hij in een analyse van de cijfers.

Handel als wapen

Het WEF-rapport definieert 'geo-economische confrontatie' als het inzetten van economische middelen – zoals sancties, handelscontroles en investeringsbeperkingen – door grootmachten om geopolitieke doelen te bereiken. Dit is nu het nummer één risico wereldwijd voor de korte termijn.

Voor Belgische CEO's zijn deze abstracte termen veranderd in concrete problemen. "Veel CEO's vragen zich vandaag af met wie ze nog betrouwbaar kunnen handelen, niet alleen buiten Europa maar soms zelfs binnen de Europese Unie," aldus Van Calster. Het sluiten van grenzen en sanctieregimes maken zakendoen vanuit België complexer dan ooit. Bedrijven hebben stabiliteit nodig om investeringsbeslissingen te nemen, maar 2026 belooft vooral onzekerheid.

De Belgische prioriteiten: Economische zorg

Hoewel de geopolitieke dreiging als een donkere wolk boven de markt hangt, blijkt uit de Executive Opinion Survey van het WEF – een onderdeel van het rapport waarbij bedrijfsleiders per land worden bevraagd – dat de directe zorgen in België vooral economisch en maatschappelijk van aard zijn.

In de lijst van vijf grootste risico's voor België staat economische neergang (recessie of stagnatie) op de eerste plaats. Dit wordt gevolgd door een gebrek aan economische kansen of werkloosheid, en een achteruitgang in de volksgezondheid.

Opvallend is dat 'misinformatie en desinformatie' wereldwijd op de tweede plaats staat , maar in de specifieke Belgische top-5 van bedrijfsleiders net buiten de hoogste regionen valt, ten voordele van zorgen over ontoereikende openbare diensten en negatieve gevolgen van AI-technologieën, die de top 5 afsluiten.

Dit sluit aan bij de waarschuwing van Van Calster dat inflatie en koopkrachtverlies de kloof in de samenleving vergroten. "Inflatie en verlies aan koopkracht vergroten de kloof tussen groepen in de samenleving en kunnen sociale spanningen en polarisatie doen toenemen," zegt hij.

Desinformatie en polarisatie

Toch blijft de dreiging van desinformatie groot. Het WEF-rapport waarschuwt dat technologische versnelling, met name AI, de verspreiding van valse informatie verergert. Dit voedt maatschappelijke polarisatie, wat wereldwijd als het derde grootste risico wordt gezien. Van Calster benadrukt dat België ook hier niet immuun voor is; sociale fragmentatie vormt een reële bedreiging voor de stabiliteit die bedrijven nodig hebben.

Klimaat op de achtergrond?

Een zorgwekkende trend in het rapport is dat milieurisico's op de korte termijn naar de achtergrond verdwijnen. 'Extreem weer' is gezakt van de 2de naar de 4de plaats op de ranglijst van korte-termijnrisico's. Bedrijven zijn zo druk bezig met acute geopolitieke en economische brandjes te blussen, dat de focus op klimaat verslapt.

Van Calster waarschuwt dat dit gevaarlijk is voor België, met name voor de kritieke infrastructuur. Energie- en communicatieverbindingen in de Noordzee, evenals de havens en kustgebieden, blijven uiterst kwetsbaar voor zowel klimaatverandering als geopolitieke sabotage. Op de lange termijn (10 jaar) blijven extreme weersomstandigheden en het verlies van biodiversiteit echter onbetwist op nummer één en twee staan in het WEF-rapport.

Conclusie

Het jaar 2026 wordt gekenmerkt door onzekerheid. Terwijl de Belgische economie volgens de Nationale Bank een stabiele groei verwacht, waarschuwen zowel Marsh als het WEF dat de fundering broos is. In een wereld waar, zoals het WEF stelt, "coöperatieve mechanismen afbrokkelen", moet België navigeren door een mijnenveld van handelsoorlogen, sociale onrust en technologische ontwrichting.