De sfeer binnen de Vlaamse regering is de voorbije dagen tot onder het vriespunt gedaald. Wat begon als kritiek van de oppositie, is uitgegroeid tot een openlijke ruzie tussen meerderheidspartijen N-VA, CD&V en Vooruit. De inzet van het conflict zijn beschuldigingen van vriendjespolitiek in twee afzonderlijke subsidiedossiers van ministers Zuhal Demir (N-VA) en Jo Brouns (CD&V). Minister-president Matthias Diependaele roept op tot kalmte.
De wrevel bereikte vrijdag een hoogtepunt tijdens de ministerraad. De aanleiding is een dossier van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA), dat voor de kerstvakantie werd goedgekeurd. Het gaat om een subsidie van 8,25 miljoen euro voor een expertisecentrum van de Thomas More-hogeschool, geleid door onderwijsexpert Tim Surma. Dit centrum moet scholen begeleiden bij de invoering van de nieuwe "minimumdoelen".
"Geen goed beleid"
De toekenning is controversieel omdat er aanvankelijk een openbare aanbesteding was uitgeschreven. Minister Demir zette die procedure echter stop – volgens haar omdat de Thomas More-hogeschool, die zij als de beste expert beschouwt, niet had ingetekend. Vervolgens kende ze de middelen via een directe subsidie alsnog toe aan Thomas More. De Inspectie van Financiën bestempelde deze gang van zaken in een rapport als "geen goed beleid".
Hoewel de regering de subsidie collegiaal goedkeurde, lieten coalitiepartners CD&V en Vooruit zich de voorbije dagen kritisch uit over de werkwijze. Toen de oppositie hoorzittingen eiste over de zaak, onthielden beide regeringspartijen zich van stemming, waardoor de hoorzittingen er toch kwamen.
Demir furieus: "Leugens aantonen of inslikken"
De houding van de coalitiepartners, en in het bijzonder een TikTok-video van Vooruit-parlementslid Hannelore Goeman, schoot bij minister Demir in het verkeerde keelgat. Goeman insinueerde daarin dat Demir aan "vriendjespolitiek" deed voor de "happy few".
Tijdens een felle commissievergadering in het Vlaams Parlement haalde Demir zwaar uit naar haar critici. "Ik daag eenieder die leugens poneert uit om dat aan te tonen, ofwel om dat in te slikken," aldus een ontstemde minister. Ze wees er fijntjes op dat de ministers van Vooruit en CD&V de beslissing mee hebben goedgekeurd.
"Ik laat kwaliteitsonderwijs niet afbreken omdat Vooruit een imagoprobleem heeft," klonk het op sociale media. Volgens politicologen komt de ruzie Demir strategisch niet slecht uit, omdat ze zo de aandacht kan verleggen van de inhoudelijke kritiek naar haar verontwaardiging.
Tegenaanval op Jo Brouns
De aanval op Demir bleef niet zonder gevolgen. Als tegenreactie opende N-VA-parlementslid Andy Pieters vrijdag de aanval op minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). Pieters stelt vragen bij een subsidie van 5 miljoen euro die vlak voor de kerstvakantie werd toegekend aan een consortium rond Boerenbond Projecten vzw.
Het pijnpunt hier is dat een voormalig kabinetsmedewerker van CD&V vlak voor de toekenning bestuurder zou zijn geworden bij de betrokken vzw. Volgens N-VA werd deze informatie niet transparant gedeeld. Bij CD&V wordt er niet enthousiast gereageerd op deze demarche; zij wijzen erop dat de subsidie een positief advies kreeg van N-VA-minister van Financiën Ben Weyts en dat de carrièreswitch van de medewerker niet ongebruikelijk is.
Oppositie kijkt toe
Minister-president Matthias Diependaele (N-VA) probeert ondertussen de gemoederen te bedaren. Hij noemt de situatie geen crisis, maar waarschuwt zijn coalitiepartners wel: "Als kritiek vanuit de meerderheid komt, moet men beseffen dat men de eigen ministers onder de bus gooit. Want zij hebben die beslissingen mee goedgekeurd."
Het resultaat is een opmerkelijk politiek schouwspel waarbij de oppositiewerkzaamheden feitelijk zijn overgenomen door de meerderheidspartijen zelf, terwijl de eigenlijke oppositie toekijkt hoe de regering met zichzelf in de knoop ligt.
