Verschillende Vlaamse leerlingen voeren vandaag actie tegen de onderwijshervormingen van minister Zuhal Demir (N-VA). De onvrede richt zich voornamelijk op het schrappen van vrije dagen en de verhoogde werkdruk. Hoewel de actiebereidheid op sociale media groot leek, roept de officiële Vlaamse Scholierenkoepel op om niet te staken, mede omdat de actie politiek gekaapt zou zijn.
De directe aanleiding voor het protest is het pakket maatregelen dat minister Demir in december aankondigde om de onderwijskwaliteit op te krikken. Vanaf het schooljaar 2026-2027 verdwijnen de pedagogische studiedagen in het secundair onderwijs en worden de facultatieve verlofdagen geschrapt. Ook de periode tussen de laatste examens en de zomervakantie wordt ingekort. Volgens Demir krijgen Vlaamse leerlingen momenteel 11 procent minder les dan het OESO-gemiddelde en moet die tijd nuttiger worden ingevuld.
Gebrek aan ademruimte
Veel scholieren ervaren deze maatregelen echter als een inbreuk op hun mentale welzijn. Ze stellen dat de vrije dagen net voor noodzakelijke ademruimte zorgen in een systeem dat al onder druk staat. De slogan "Tot de top behoren is niet het enige wat telt" weerklinkt bij de protesterende jongeren, die ook de hoge werkdruk, stress en faalangst aankaarten. Daarnaast heerst er onvrede over het smartphoneverbod en trekken leerlingen aan de alarmbel over het lerarentekort, waardoor ze paradoxaal genoeg nu al lessen missen ondanks de roep om meer lestijd.
Versnipperd protest en alternatieve acties
De invulling van de actiedag verschilt sterk per school. Omdat staken officieel gelijkstaat aan spijbelen, kiezen veel directies en leerlingenraden voor een constructievere aanpak:
In het Spectrumcollege in Lummen wordt niet gestaakt. Leerlingen schrijven hun grieven op een 'post-it-muur', die gebundeld wordt in een open brief aan de minister.
Het Sint-Claracollege in Arendonk toont sympathie voor het engagement en sanctioneert deelnemers aan de staking niet, mits ze toestemming hebben van hun ouders en achteraf een verslag schrijven over de betoging. Ook vindt er een korte zitstaking plaats op de speelplaats.
In het Sint-Ursula-Instituut (O.L.V.-Waver) verwacht men weinig afwezigen en roept men op om bezorgdheden te delen via officiële bevragingen.
Uit een rondvraag bij leerkrachten blijkt dat de impact van de staking vooraf moeilijk in te schatten was; velen verwachtten slechts een beperkte opkomst.
Politieke recuperatie
Opvallend is de houding van de Vlaamse Scholierenkoepel. Hoewel voorzitter Lieselore Wouters de frustraties van de leerlingen deelt, riep de koepel op om niet te staken. Volgens de koepel is de oorspronkelijke oproep op TikTok, die viraal ging, gekaapt door RedFox, de jongerenbeweging van de extreemlinkse partij PVDA. Doordat de actie een sterke politieke kleur kreeg, nam de officiële leerlingenvertegenwoordiging er afstand van.
Demir: "Niet hier om populair te zijn"
Minister Demir ging aan de vooravond van de staking in gesprek met de Scholierenkoepel. Ze toonde begrip voor de zorgen rond mentaal welzijn en het lerarentekort, maar maakte duidelijk dat ze niet zal wijken van haar beleid. "Ik ben hier niet om populair te zijn, wel om maatregelen te nemen," aldus de minister. Ze benadrukte dat staken onwettig is en rekent op de scholen om gepast te reageren.
Wel deed Demir één toezegging: er komt een structureel overleg met de scholieren. Voortaan zal het kabinet elke drie maanden samenzitten met de Scholierenkoepel om het beleid te bespreken en de "stroeve communicatie" van de afgelopen maanden te verbeteren.
