Belgische economie onder hoogspanning: Brandstofprijzen en rente schieten omhoog
Zowel de pomphouders als de transportsector luiden de noodklok. Tankstations zien hun marges verdampen door de combinatie van hoge inkoopprijzen en het wettelijke prijzenplafond, terwijl transporteurs smeken om een verlaging van accijnzen op diesel.
De escalerende oorlog in het Midden-Oosten stuurt schokgolven door de mondiale markten en raakt de Belgische economie nu in de kern. Terwijl de gasprijzen met 30% zijn gestegen en de olieprijzen pieken door een blokkade van de Straat van Hormuz, groeit de druk op de Belgische regering om in te grijpen. Tegelijkertijd bereikte de Belgische langetermijnrente maandag het hoogste niveau in tweeënhalf jaar.
Chaos op de energiemarkt
De aanstelling van Mojtaba Khamenei als nieuwe opperste leider van Iran – een teken dat de harde lijn in Teheran wordt voortgezet – en de aanhoudende militaire confrontaties hebben de energiemarkten diep verontrust. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, beschuldigt Iran ervan de wereld "gegijzeld te houden" door de blokkade van de cruciale Straat van Hormuz.
Hoewel Frankrijk en de EU maritieme missies voorbereiden om de doorvaart te beschermen, waarschuwt Iran dat veiligheid in de regio onmogelijk is zolang de spanningen aanhouden. Ondertussen blijft de dreiging zich uitbreiden: Türkiye onderschepte maandag voor de tweede keer een Iraanse raket, terwijl Israël een nieuwe golf grootschalige aanvallen op Iran aankondigde.
Roep om Belgische maatregelen
In België luiden zowel de pomphouders als de transportsector de noodklok. Tankstations zien hun marges verdampen door de combinatie van hoge inkoopprijzen en het wettelijke prijzenplafond, terwijl transporteurs smeken om een verlaging van de accijnzen op diesel.
Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) houdt de boot vooralsnog af. Hoewel hij erkent dat de situatie nauwlettend wordt opgevolgd, benadrukt hij dat de strategische olievoorraden van België (goed voor 92 dagen) enkel bedoeld zijn voor fysieke leveringsonderbrekingen, die er momenteel nog niet zijn. België kijkt nu vooral naar Europa voor een gecoördineerde aanpak, terwijl landen als Kroatië, Hongarije en Italië al eigen prijsplafonds hebben ingevoerd of voorbereiden.
Financiële markten onder druk
De economische onzekerheid vertaalt zich direct naar de financiële markten:
- Beurs: De Bel20 sloot maandag 0,81% lager, na een eerder dieptepunt van ruim 2,5%. Ook Wall Street opende dieprood door zorgen over inflatie en vertraagde groei.
- Rente: De Belgische tienjaarsrente schoot omhoog naar 3,496%, het hoogste niveau sinds oktober 2023.
Volgens Jean Deboutte van het Federaal Agentschap van de Schuld is er sprake van een massale verkoop van staatsobligaties. Deze stijging is niet alleen pijnlijk voor de schatkist, maar sijpelt ook door naar de burger: hypothecaire leningen dreigen hierdoor aanzienlijk duurder te worden. "We zitten in een klassiek, negatief scenario," aldus Deboutte. "De grote onbekende is hoe lang dit gaat duren."
Nu de inflatievrees opnieuw aanwakkert en de economische groei onder druk komt te staan, kijkt de Belgische bevolking hoopvol naar de evaluatie van koopkrachtmaatregelen die het kabinet-Bihet momenteel uitvoert.