België veroordeelt Israëlische sloop van UNRWA-hoofdkwartier in Oost-Jerusalem

De sloop is een direct gevolg van wetgeving die de Israëlische Knesset vorig jaar aannam, waarmee UNRWA werd verboden nog langer op Israëlisch grondgebied te opereren. De extreemrechtse Israëlische minister Ben-Gvir was ook aanwezig.

By
De actie van Israël heeft geleid tot een golf van verontwaardiging binnen de Verenigde Naties. / AP

Israëlische veiligheidsdiensten zijn dinsdag begonnen met de sloop van het hoofdkwartier van UNRWA, de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen, in Oost-Jeruzalem. De actie, die volgt op een reeks beperkende maatregelen tegen de hulporganisatie, heeft internationaal tot woede geleid. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, reageerde scherp en noemde de vernieling onaanvaardbaar.

Dinsdagochtend omsingelden Israëlische troepen het VN-complex in de wijk Sheikh Jarrah, waarna graafmachines en bulldozers begonnen met het neerhalen van de gebouwen en muren. Volgens ooggetuigen en beelden van ter plaatse werden daken opengereten en apparatuur van bewakers in beslag genomen. Het terrein werd sinds vorig jaar niet meer actief gebruikt als kantoor uit veiligheidsoverwegingen, maar diende volgens UNRWA-medewerkers nog wel als opslagplaats voor hulpgoederen voor Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

De sloop is een direct gevolg van wetgeving die de Israëlische Knesset vorig jaar aannam, waarmee UNRWA werd verboden nog langer op Israëlisch grondgebied te opereren. Israël claimt dat het terrein aan de staat toebehoort en beschuldigt de organisatie ervan geïnfiltreerd te zijn door Hamas. De extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, was persoonlijk aanwezig bij de start van de sloopwerken en sprak van een "historische dag".

Scherpe veroordeling vanuit België

In de marge van het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos reageerde de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, fel op de beelden uit Jeruzalem. Na een ontmoeting met de Palestijnse premier Mohammad Mustafa bestempelde Prévot de actie als een "flagrante schending van het internationaal recht en de immuniteiten van de VN".

"Het eenzijdig slopen van VN-gebouwen binnen het VN-complex in Oost-Jeruzalem is onaanvaardbaar. Dit kan niet blijven duren," aldus Prévot in een verklaring.

Tijdens zijn gesprek met Mustafa herbevestigde Prévot de Belgische steun voor de Palestijnse bevolking. "Het Palestijnse volk verdient vrede, waardigheid en zelfbeschikking. België zal aan hun zijde blijven staan totdat dit werkelijkheid wordt," zei hij. De minister benadrukte dat de tweestatenoplossing de enige haalbare weg vooruit blijft, zodat "zowel Israël als Palestina in vrede en veiligheid kunnen leven."

Prévot uitte zich ook voorzichtig optimistisch over de tweede fase van het staakt-het-vuren-akkoord, maar waarschuwde dat de situatie uiterst fragiel blijft. Hij noemde de humanitaire situatie "alarmerend", mede verergerd door de maatregelen die UNRWA en andere ngo's viseren. Daarnaast wees hij op de verslechterende omstandigheden op de Westelijke Jordaanoever, waar uitbreiding van nederzettingen en toenemend geweld "elke vooruitgang elders bedreigen".

Woede bij de Verenigde Naties en internationale gemeenschap

De actie van Israël heeft geleid tot een golf van verontwaardiging binnen de Verenigde Naties. Secretaris-generaal António Guterres veroordeelde de sloop "in de krachtigste bewoordingen". Hij waarschuwde Israël eerder al dat de anti-UNRWA-wetgeving kan leiden tot een verwijzing naar het Internationaal Gerechtshof (ICJ). Guterres eist dat de sloop onmiddellijk wordt gestopt en het eigendom wordt teruggegeven aan de VN.

Philippe Lazzarini, het hoofd van UNRWA, sprak van een "ongekende aanval" en een "openlijke en opzettelijke minachting van het internationaal recht". Hij waarschuwde dat als dit wordt getolereerd, andere internationale organisaties en diplomatieke missies wereldwijd gevaar lopen. "Wat vandaag met UNRWA gebeurt, zal morgen met elke andere organisatie kunnen gebeuren," aldus Lazzarini.

Ook vanuit andere landen klinkt kritiek. Zo liet de Britse minister voor het Midden-Oosten, Hamish Falconer, weten "ontzet" te zijn door de berichten over de sloop. De VN-Mensenrechtenchef Volker Türk uitte eveneens zijn woede over de escalatie.

Ondanks de vernietiging van het hoofdkwartier en de zware druk, waaronder het afsluiten van water en elektriciteit naar faciliteiten, heeft UNRWA aangegeven haar werk in Gaza en de Westelijke Jordaanoever voort te zetten, hoewel de organisatie kampt met een acute financiële crisis en personeelstekorten.