Na dagen van onzekerheid is de Belgische evacuatieoperatie in het Midden-Oosten officieel van start gegaan. Terwijl de eerste landgenoten via buitenlandse vluchten Brussel bereiken, werkt Defensie aan een grootschalig plan om honderden gestrande toeristen via een omweg over land in veiligheid te brengen.
België kiest voor de weg (en militaire bijstand)
Hoewel het Belgische luchtruim boven de conflictgebieden potdicht zit, heeft minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) groen licht gegeven voor een complexe operatie. Omdat direct vliegen op Dubai of Doha onmogelijk is, worden Belgen per bus geëvacueerd naar buurlanden waar het luchtruim nog wel operationeel is.
De planning ziet er als volgt uit:
Vanuit Qatar: Bussen vertrekken naar Riyad (Saoedi-Arabië). Van daaruit moeten reizigers in principe zelf een commerciële vlucht naar huis boeken.
Vanuit de Emiraten: Vanaf vrijdag rijden bussen naar Muscat (Oman). Vervolgens vindt een vlucht plaats naar Hurghada (Egypte), waar Defensie eventueel klaarstaat met militaire transporten voor degenen die geen commercieel ticket vinden.
Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) heeft hiervoor drie toestellen klaargezet: twee A400M-toestellen en een Airbus A330 MRTT. Prévot benadrukt dat de focus ligt op de ongeveer 2500 aanwezige toeristen; de 23.500 Belgen die permanent in de regio wonen, vallen momenteel buiten de prioriteitslijst.
Nederland fungeert als vliegende start
Terwijl de Belgische busreizen nog worden opgestart, hebben onze noorderburen al meters gemaakt. De eerste Belgen die de regio konden verlaten, deden dat met dank aan de Nederlandse luchtmacht en KLM.
Woensdagochtend landde een eerste Nederlandse vlucht vanuit Oman op Schiphol. Aan boord bevonden zich, naast 91 Nederlanders, ook de eerste vijf Belgische passagiers. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Tom Berendsen (CDA), gaf aan dat Nederland snel wilde schakelen omdat de zorgen onder de duizenden gestrande reizigers in de Golfregio enorm zijn.
Internationale context: Van massale evacuaties tot afwachtende Zwitsers
België en Nederland staan niet alleen in deze crisis, al verschilt de aanpak per land aanzienlijk:
Luxemburg: Onze directe buren hielpen woensdagavond al een groep van 30 Belgen terug te keren via hun eigen kanalen.
Duitsland & Groot-Brittannië: Beide landen zijn woensdag gestart met chartervluchten vanuit Muscat. Duitsland focust daarbij specifiek op de meest kwetsbare burgers.
Frankrijk: Met maar liefst 400.000 staatsburgers in de regio (waarvan 25.000 al op evacuatielijsten staan) staat Parijs voor een titanenklus. De eerste Franse vluchten zijn inmiddels geland op Charles de Gaulle.
Rusland & Nieuw-Zeeland: Rusland evacueert burgers via een landroute door Iran naar Azerbeidzjan, terwijl Nieuw-Zeeland twee Hercules-toestellen heeft gestuurd om hun burgers naar veiliger oorden te pendelen.
Zwitserland: In schril contrast met de rest van Europa liet de Zwitserse regering weten voorlopig geen evacuatie te organiseren voor de 4400 Zwitsers in het gebied.
De boodschap van de Belgische overheid blijft ondertussen duidelijk: wie de kans heeft om op eigen houtje een commerciële vlucht te boeken vanuit een veilig buurland, moet dat onmiddellijk doen. De capaciteit van de militaire vluchten is immers beperkt tot ongeveer 600 personen per rotatie.
