Europese landen en VS bereiken akkoord: troepenmacht naar Oekraïne na staakt-het-vuren

De bondgenoten van Oekraïne hebben in Parijs een historisch akkoord bereikt over de veiligheid van het land na een eventuele oorlog. Een coalitie van 35 landen, de zogenaamde 'Coalition of the Willing', heeft een intentieverklaring ondertekend om een multinationale troepenmacht naar Oekraïne te sturen zodra er een geloofwaardig staakt-het-vuren met Rusland is bereikt. Ook België heeft zijn deelname bevestigd.

De top in Parijs bracht dinsdag 27 staats- en regeringsleiders samen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Het doel was het vastleggen van harde veiligheidsgaranties die Rusland moeten afschrikken om, na een eventuele wapenstilstand, opnieuw aan te vallen. De Franse president Emmanuel Macron sprak na afloop van een "juridisch en politiek bindende" verklaring die voorziet in "robuuste garanties".

Europese laarzen op de grond, Amerikaanse back-up

De kern van het akkoord is de vorming van een Europese troepenmacht die in Oekraïne gestationeerd zal worden om de vrede te bewaren. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk nemen hierin het voortouw. De Britse premier Keir Starmer en president Macron ondertekenden samen met Zelensky een specifiek document dat de juridische basis legt voor de inzet van hun troepen op Oekraïense bodem. Starmer sprak over het opzetten van "militaire hubs" en beschermde faciliteiten voor wapensystemen.

Hoewel de Verenigde Staten geen gevechtstroepen zullen leveren voor deze vredesmacht, was de Amerikaanse steun cruciaal voor de deal. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner (de schoonzoon van president Donald Trump) waren voor het eerst aanwezig bij de coalitiegesprekken.

Witkoff benadrukte dat president Trump "pal achter de veiligheidsprotocollen staat". De rol van de VS zal zich concentreren op een toezichtmechanisme voor het staakt-het-vuren, waarbij gebruik wordt gemaakt van drones, sensoren en satellieten. Daarnaast fungeren de VS als een "backstop" (achtervang) om de veiligheid te garanderen. Kushner noemde de bijeenkomst "een zeer grote mijlpaal", essentieel om Oekraïne het vertrouwen te geven een deal te sluiten.

De Wever: "Belgische inzet onmogelijk zonder VS"

Premier Bart De Wever, die de top bijwoonde, bevestigde dinsdagavond in Terzake dat ook België een bijdrage zal leveren. "Wij hebben bepaalde capaciteiten toegezegd op het land, in de lucht en op zee," aldus De Wever. Concreet zou België de marine en luchtmacht ter beschikking stellen. Wat betreft landstrijdkrachten zal de Belgische inzet zich beperken tot het trainen van Oekraïense militairen in het land zelf, en niet tot gevechtseenheden aan de frontlinie.

De Wever onderstreepte het belang van de Amerikaanse garanties: "Zonder een Amerikaanse backstop was die ontplooiing niet uitvoerbaar. Dat engagement staat nu op papier." Volgens de premier lijkt de VS zich nu te verbinden aan een 20-puntenplan voor een "acceptabele vrede", wat belangrijk is om de trans-Atlantische alliantie intact te houden.

Verdeeldheid over inzet troepen

Niet alle Europese partners gaan even ver. Waar Londen en Parijs bereid zijn soldaten naar Oekraïne te sturen, hebben Italië en Polen die optie voor hun eigen legers al uitgesloten.

Duitsland neemt een tussenpositie in. Bondskanselier Friedrich Merz stelde zich voorzichtig op en gaf aan dat een eventuele Duitse inzet zich zou beperken tot het grondgebied van NAVO-buurlanden van Oekraïne, en niet in Oekraïne zelf. Merz waarschuwde ook dat er compromissen nodig zullen zijn om vrede te bereiken en dat een "boekje-perfecte diplomatieke oplossing" waarschijnlijk niet haalbaar is.

"Enorme stap vooruit"

Voor president Zelensky is het akkoord een overwinning, al blijft hij realistisch. Hij noemde de verklaring een "enorme stap vooruit", iets wat "een jaar geleden nog ondenkbaar was". Tegelijkertijd benadrukte hij dat de garanties pas echt van kracht worden "wanneer de oorlog eindigt".

Er blijven nog heikele punten over. Zo zijn er gesprekken gevoerd over territoriale kwesties – vermoedelijk over de Donbas-regio – maar details daarover zijn niet vrijgegeven. Zelensky gaf aan dat de Oekraïense delegatie de komende dagen in Parijs blijft om verdere details uit te werken, waaronder de financiering van de troepenmacht en de praktische uitwerking van de monitoring.

Rusland heeft nog niet officieel gereageerd op de plannen, maar het Kremlin heeft in het verleden gewaarschuwd dat het de aanwezigheid van buitenlandse troepen in Oekraïne niet zal accepteren.