Een campagne, geïnitieerd door linkse partijen in Europa, met als doel de volledige opschorting van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie (EU) en Israël weer op de agenda van Brussel te zetten, heeft een miljoen handtekeningen bereikt.
Het Europees burgerinitiatief (ECI), gelanceerd door een groep Europarlementariërs in het Europees Parlement (EP), heeft meer dan een miljoen handtekeningen verzameld, waardoor de kwestie, die men probeerde te verdoezelen, weer op de publieke agenda is gezet.
Het ECI, dat op 13 januari van start ging, eist de volledige opschorting van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël.
Als onderdeel van het initiatief wordt verwacht dat de Europese Commissie een formeel voorstel bij de Raad van de EU indient om de overeenkomst op te schorten.
Associatieovereenkomst tussen de EU en Israël
De associatieovereenkomst tussen de EU en Israël, die handelsvoordelen toekent aan de regering in Tel Aviv, staat sinds 7 oktober 2023 in het middelpunt van toenemende kritiek.
De EU-regering, die lange tijd de publieke oproepen om de overeenkomst op te schorten negeerde, reageerde pas vorig jaar met een onderzoek dat door de Europese Commissie werd ingesteld.
Hoewel het onderzoek, dat in mei 2025 door Nederland werd geleid en werd gesteund door België, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Ierland, Luxemburg, Malta, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Spanje en Zweden, tot de conclusie kwam dat Israël het internationaal recht in Gaza had geschonden, slaagde Brussel er niet in deze bevindingen om te zetten in concrete politieke wil.
Twee jaar later werden de overwogen beperkte sancties opgeschort, met het staakt-het-vuren-proces als reden.
“Directe democratie”-mechanisme
Het ECI (Europees burgerinitiatief) onderscheidt zich in theorie als een van de meest effectieve mechanismen in het EU-recht waarmee burgers rechtstreeks kunnen deelnemen aan democratische processen.
Volgens de verordening die in 2012 van kracht werd, is de Europese Commissie verplicht het verzoek formeel te onderzoeken als er in totaal 1 miljoen geldige handtekeningen worden verzameld uit ten minste 7 lidstaten.
Hoewel dit proces de Commissie niet direct verplicht wetgeving voor te stellen, vereist het wel dat de instelling haar politieke standpunt over de kwestie verduidelijkt en een met redenen omkleed antwoord geeft.
