In de verklaring van de AP staat dat de gemeenten Delft, Ede, Eindhoven, Gooise Meren, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer een boete van € 250.000 hebben gekregen voor het overtreden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de Europese Unie.

De betreffende gemeenten hadden rapporten laten opstellen met informatie over mosliminstellingen en -personen in het land, en deze rapporten bevatten gevoelige gegevens over religieuze overtuigingen, sektarische affiliaties en persoonlijke relaties, die zonder medeweten van deze personen werden verwerkt.

In de verklaring werd opgemerkt dat sommige gemeenten de verkregen informatie hadden gedeeld met verschillende openbare instellingen, voornamelijk de politie, de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), en werd erop gewezen dat deze praktijken discriminerend waren omdat ze voornamelijk gericht waren op mensen van moslimafkomst.

In de verklaring benadrukte Aleid Wolfsen, voorzitter van het Europees Parlement, dat de geheime onderzoeken naar moslims geen wettelijke basis hadden. Hij verklaarde: “Deze rapporten bevatten gevoelige informatie over de religieuze overtuigingen en families van individuen. De gemeenten hadden geen wettelijke rechtvaardiging voor het verzamelen en verwerken van deze gegevens. De privacy van de betrokken personen werd ernstig geschonden.”

Wolfsen merkte op dat de verwerking van gevoelige persoonsgegevens een ernstige schending vormde.

Geheime onderzoeken uitgevoerd onder het mom van radicalisering

Volgens de bevindingen van het EP hebben sommige gemeenten in de jaren 2010, onder het mom van bestrijding van radicalisering en terrorisme, op aanbeveling van het NCTV samengewerkt met particuliere onderzoeksbureaus om “invloedssfeeranalyses” en “quick scans” uit te voeren op moslims in het land.

In de rapporten die in dit kader werden opgesteld, werd vermeld dat er bezoeken werden gebracht aan moskeeën, dat er gedetailleerde profielen werden opgesteld van gemeenteleden, moskeebeheerders en religieuze functionarissen, en dat er informatie werd opgenomen over familierelaties, interne moskeegeschillen en persoonlijke connecties.

In de verklaring werd benadrukt dat de betrokken gemeenten hebben toegegeven dat zij gegevens op onwettige wijze hebben verwerkt en de opgelegde sancties hebben aanvaard, en dat zij maatregelen hebben genomen om de relaties met moslimgemeenschappen te herstellen.

Het AP maakte bekend dat de gemeenten een “verbod op gegevensverwerking” hebben opgelegd, waardoor het verboden is om deze persoonsgegevens voor andere doeleinden te verwerken.

Er werd onthuld dat het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2016 en 2019 moslimgemeenschappen, individuen en organisaties in Nederland in het geheim heeft geobserveerd en dat de in dit kader verzamelde persoonsgegevens illegaal waren.

Uit het onderzoek bleek dat het ministerie via een particulier onderzoeksbureau moskeeën bezocht, via undercoveragenten informatie over moslims verzamelde en dat sommige personen specifiek werden onderzocht door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).