Haven Antwerpen-Brugge ziet overslag dalen na ‘turbulent’ jaar

De Port of Antwerp-Bruges heeft een moeilijk 2025 achter de rug. De totale goederenoverslag daalde met 4,1 procent tot 266,5 miljoen ton. CEO Jacques Vandermeiren spreekt van een jaar getekend door geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en sociale onrust. "Dit is niet wat we hadden gehoopt, maar we sluiten af met veerkracht."

Het afgelopen jaar bleek een "perfecte storm" voor de tweede grootste haven van Europa. Naast de aanhoudende oorlog in Oekraïne en wereldwijde handelsconflicten, kampte de haven met hardnekkige congestie op de containerterminals en een ongezien aantal sociale acties. In totaal zorgden 25 stakingsdagen – voornamelijk bij de loodsen – voor een geschat verlies van 2,4 miljoen ton, goed voor bijna 1 procent van de jaarlijkse overslag.

"2025 heeft laten zien hoe sterk geopolitieke en economische ontwikkelingen de werking van een wereldhaven beïnvloeden," aldus Vandermeiren.

VS stoot VK van de troon

Een opvallende ontwikkeling in de jaarcijfers is de verschuiving in handelspartners. Tegen alle verwachtingen in zijn de Verenigde Staten uitgegroeid tot de belangrijkste handelspartner van de haven, ten koste van het Verenigd Koninkrijk. De haven verwerkte ruim 31 miljoen ton aan goederen vanuit de VS.

Deze groei is echter dubbelzinnig. De stijging is vrijwel volledig toe te schrijven aan de toegenomen import van vloeibaar gas (LNG). De export vanuit België naar de VS kreeg daarentegen zware klappen door Amerikaanse importheffingen. Vooral de uitvoer van staal, auto's en containers daalde fors. Op ijzer en staal geldt momenteel een Amerikaans tarief van 50 procent.

"Een sterke klap," geeft Vandermeiren toe. "We zien daar een verlies van 8 procent op jaarbasis. Tegelijkertijd bevestigt de toegenomen instroom van Amerikaanse containers onze rol als toegangspoort tot Europa."

"Kaarten liggen niet goed"

Ook de verhouding met China verandert. De import van containers uit China steeg met bijna 4 procent en het land wordt in 2025 de belangrijkste leverancier van auto’s, een positie die voorheen door Japan werd bekleed. De export van containers naar China daalde echter.

Vandermeiren waarschuwt voor de concurrentiepositie van de Europese industrie: "Wij concurreren niet met Rotterdam, maar met China, en de kaarten liggen niet goed. De wedstrijd met de Chinezen wordt bijzonder moeilijk om te winnen."

Chemische sector in crisis

De zorgen van de CEO worden weerspiegeld in de havenindustrie. De chemiesector, een motor van de haven, zit in zwaar weer. Recent trok AP Moller een miljardeninvestering terug en kondigden bedrijven als Exxon en Envalior sluitingen en ontslagrondes aan. Bij Envalior staan 220 banen op de tocht door het stoppen van de glasvezelproductie.

"Het rijtje van bedrijven dat waarschuwt wordt langer en langer," stelt Vandermeiren. Volgende maand komen Europese leiders, waaronder Ursula von der Leyen, naar Antwerpen voor een industrietop. De haven hoopt op scherpere maatregelen dan alleen mooie woorden.

Lichtpuntjes en blik op 2026

Ondanks de daling in de totale tonnage, bleef de containeroverslag stabiel (+0,4% in tonnage). Wel daalde het marktaandeel in de Hamburg-Le Havre Range door congestieproblemen, waarbij wachttijden voor schepen soms opliepen tot acht dagen. Dit onderstreept volgens het havenbedrijf de urgentie van uitbreidingsprojecten zoals Extra Containercapaciteit Antwerpen (ECA).

Andere segmenten lieten wisselende cijfers zien:

• Vloeibare bulk: Daalde fors (-19%) door minder benzine-export naar West-Afrika en lagere dieselimport.
• Droge bulk: Daalde met 12% door minder vraag naar kolen, meststoffen en zand.
• RoRo (Roll-on/Roll-off): Steeg met 3%, gedreven door vrachtwagens en zwaar materieel.

Voor 2026 blijven veiligheid, infrastructuur en de energietransitie de speerpunten. "Alleen door nauwe samenwerking met bedrijven en overheden kunnen we competitief blijven," besluit Vandermeiren.