Het vliegverkeer naar het Midden-Oosten is afgelopen weekend in een chaos beland. Diverse grote luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM en Transavia, schrapten halsoverkop hun vluchten naar de regio vanwege de snel verslechterende veiligheidssituatie. De maatregelen volgen op de aankondiging van de Amerikaanse president Trump dat er een "armada" onderweg is naar de Golfregio, wat de vrees voedt voor een aanstaande militaire interventie in Iran.
Vluchten massaal aan de grond
Reizigers werden dit weekend geconfronteerd met grootschalige annuleringen. KLM besloot vrijdagavond per direct niet meer naar Tel Aviv, Dubai, Dammam en Riyad te vliegen. Ook het luchtruim boven Irak, Iran en Israël wordt uit voorzorg vermeden. "We maken deze afweging niet alleen, maar de veiligheid van passagiers en crew staat voorop," aldus een woordvoerder van de maatschappij.
Ook dochteronderneming Transavia hield dit weekend haar toestellen naar Dubai aan de grond. Passagiers die al in de regio waren, kregen het advies zelf een alternatieve terugreis te regelen, aangezien omboeken bij de eigen maatschappij door de vele annuleringen nauwelijks mogelijk was.
De Nederlandse maatschappijen staan hierin niet alleen. Lufthansa, British Airways en Air France namen soortgelijke maatregelen, waarbij sommige vluchten werden geannuleerd en andere routes werden omgeleid om het Iraanse luchtruim te vermijden. Lufthansa voert bovendien tijdelijk geen nachtvluchten meer uit op Tel Aviv en Amman.
Trump: "Armada onderweg, voor het geval dat"
De abrupte beslissingen van de luchtvaartsector lijken direct verband te houden met de militaire opbouw van de Verenigde Staten. President Trump bevestigde dit weekend dat er een enorme vloot, waaronder het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, onderweg is naar de regio.
Hoewel Trump in eerste instantie sprak over een maatregel "voor het geval dat", wordt de retoriek vanuit Washington steeds grimmiger. De president heeft Teheran gewaarschuwd dat twee 'rode lijnen' niet overschreden mogen worden: het doden van vreedzame demonstranten en massa-executies van gevangenen.
Analisten zien de verplaatsing van de vloot — waaronder torpedobootjagers met geleide raketten en extra luchtafweersystemen — niet slechts als machtsvertoon, maar als een concrete voorbereiding op een aanval. Satellietbeelden tonen bovendien een toename van Amerikaanse straaljagers op bases in Jordanië.
Bloedige protesten in Iran
De directe aanleiding voor de escalatie zijn de aanhoudende, bloedige protesten in Iran tegen het regime. Voor het eerst heeft de Iraanse staatstelevisie erkend dat er duizenden doden zijn gevallen; zij meldden een aantal van ruim 3000 slachtoffers. Mensenrechtenorganisatie HRANA schat het dodental echter nog hoger in, op meer dan 5000.
Terwijl het Iraanse regime de schuld geeft aan de VS en Israël en dreigt met "totale oorlog" bij een eventuele Amerikaanse aanval, houdt de wereld zijn adem in. De militaire opbouw suggereert dat Washington klaar staat om in te grijpen zodra het regime in Teheran besluit over te gaan tot executies van gearresteerde demonstranten.
De situatie blijft uiterst onzeker. Voorlopig blijven de vluchtschema's naar de regio zwaar verstoord, in afwachting van of de diplomatieke druk standhoudt of dat de "armada" daadwerkelijk wordt ingezet.
