Staatsveiligheid waarschuwt in Jaarrapport 2025 tegen extremisten en nihilistische tienerterreur

In het onlangs gepubliceerde Intelligence Report 2025 schetst de Veiligheid van de Staat (VSSE) een beeld van een veranderend veiligheidslandschap. Het rapport maakt melding van diverse uitdagingen, variërend van geopolitieke spanningen en economische veiligheid tot de opkomst van nieuwe vormen van extremisme en ondermijnende criminaliteit.

Volgens de analyse van de inlichtingendienst staat België, mede door de internationale instabiliteit, bloot aan een breed spectrum van risico's . Waar voorheen de focus sterk lag op terrorisme, waarschuwt het rapport nu voor een complexere mix van actoren en methoden die de nationale veiligheid onder druk zouden kunnen zetten.

Zorgen over hybride activiteiten en 'wegwerpagenten'

In het rapport wordt veel aandacht besteed aan de situatie rondom Rusland. De Staatsveiligheid stelt dat er sprake zou zijn van een toename in zogenaamde hybride activiteiten die aan Moskou worden gelinkt. Het zou hierbij gaan om een breed scala aan methoden, waaronder desinformatie, cyberoperaties en pogingen tot beïnvloeding .

Een specifiek fenomeen dat in het rapport wordt aangehaald, is het vermeende gebruik van 'wegwerpagenten'. Volgens de VSSE betreft dit veelal freelancers die zouden worden ingeschakeld voor opdrachten met een doorgaans lage impact, zoals het verspreiden van flyers of kleinschalige verstoringen . Hoewel België tot nu toe gespaard zou zijn gebleven van ernstige sabotageacties via deze weg, sluit de dienst niet uit dat de intensiteit van dergelijke opdrachten in de toekomst zou kunnen toenemen.

Daarnaast meldt het rapport een toename van drone-incidenten in de nabijheid van gevoelige infrastructuur en luchthavens in het najaar van 2025 . De inlichtingendienst benadrukt echter dat er nog onderzoek loopt naar de herkomst van deze drones en dat er geen definitief bewijs is dat deze deel uitmaken van een gecoördineerde campagne door een buitenlandse mogendheid. Wel waarschuwt het rapport dat onzekerheid en speculatie hierover juist onderdeel kunnen zijn van een strategie om onrust te creëren .

Focus op economische veiligheid en technologie

Ook China wordt in het rapport genoemd, met name in de context van economische veiligheid en technologische ontwikkeling. De Staatsveiligheid schrijft dat er aanwijzingen zijn voor activiteiten die gericht zouden zijn op het verwerven van hoogwaardige technologie en kennis.

Het rapport spreekt over mogelijke "asymmetrische stappen", waarbij via investeringen in Belgische bedrijven of samenwerkingen met onderzoekscentra getracht zou worden toegang te krijgen tot strategische sectoren . Er wordt onder meer gewezen op het risico van 'spiegelbedrijven', waarbij technologie na investering mogelijk gekopieerd zou worden in het buitenland. Daarnaast adviseert de dienst waakzaamheid bij het gebruik van bepaalde apps en digitale platformen, vanwege de mogelijke verzameling van data.

Wat betreft politieke beïnvloeding stelt het rapport dat bepaalde buitenlandse actoren, soms onder de dekmantel van consultancy of via professionele netwerksites, zouden proberen contacten te leggen om besluitvormingsprocessen te beïnvloeden .

Verjonging in extremisme en het '764-netwerk'

Op binnenlands vlak signaleert de VSSE zorgwekkende trends binnen het extremisme. Hoewel grote terreurnetwerken minder prominent aanwezig lijken, waarschuwt het rapport voor de radicalisering van steeds jongere individuen. In 2025 had naar verluidt een derde van de terreurdossiers betrekking op minderjarigen.

Een nieuw fenomeen dat in het rapport als structureel aanwezig wordt omschreven, is het "nihilistisch extremisme", en specifiek de zogenaamde 764-netwerken. Volgens de analyse gaat het hierbij om online groeperingen die via platforms als Discord en Roblox kwetsbare jongeren zouden manipuleren.

Het rapport stelt dat binnen deze netwerken ideologie ondergeschikt is aan het verheerlijken van geweld en sadisme. Jongeren zouden onder dwang of door afpersing worden aangezet tot schadelijke handelingen, variërend van zelfverminking tot geweld tegen anderen, die vervolgens gefilmd en gedeeld moeten worden. De VSSE geeft aan dat er in België reeds een aantal betrokkenen is geïdentificeerd.

Ondermijnende criminaliteit

Tot slot bestempelt het rapport de georganiseerde drugscriminaliteit als een bedreiging die een "staatsondermijnend karakter" begint te vertonen. De dienst wijst op een verharding van het geweld, waarbij niet alleen interne conflicten worden uitgevochten, maar ook intimidatie van overheidsdienaren, zoals politiepersoneel en magistraten, vaker zou voorkomen . Inlichtingenonderzoeken richten zich nu ook specifiek op het in kaart brengen van deze netwerken om de integriteit van de rechtsstaat te bewaken .