Nederlandse militairen terug uit Groenland na verkenning
De Nederlandse bijdrage bestond uit een operationeel planner en een logistiek planner van de Koninklijke Marine. Zij hadden als taak om in kaart te brengen hoe eenheden in het Arctisch gebied het meest effectief kunnen worden ingezet.
De twee Nederlandse marineofficieren die vorige week naar Groenland afreisden voor een militaire verkenningsmissie, zijn weer terug in Nederland. Volgens het ministerie van Defensie is de terugkeer volledig volgens planning verlopen.
De missie, die in samenwerking met diverse NAVO-partners werd uitgevoerd, vond plaats tegen een achtergrond van oplopende geopolitieke spanningen en dreigementen vanuit de Verenigde Staten.
De Nederlandse bijdrage bestond uit een operationeel planner en een logistiek planner van de Koninklijke Marine. Zij hadden als taak om in kaart te brengen hoe eenheden in het Arctisch gebied het meest effectief kunnen worden ingezet. "Zij hebben gekeken wat je aan de westkant en de oostkant doet en wat voor soort oefening nodig is om daadwerkelijk afschrikwekkend te kunnen zijn," lichtte generaal Onno Eichelsheim toe.
Logistieke uitdagingen
De verkenning heeft volgens Eichelsheim nuttige inzichten opgeleverd, met name over de beperkingen van het gebied. "Je kunt daar niet grootschalig gaan oefenen, daar is de infrastructuur niet op gebouwd. De logistieke lijnen zijn daar niet op ingericht, terwijl je wel onder hele moeilijke omstandigheden moet kunnen opereren."
De Nederlanders werkten onder leiding van Denemarken samen met militairen uit onder meer Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden en Finland. Ook de vijftien Duitse militairen hebben het eiland inmiddels verlaten. Defensie benadrukt dat de missie niet voortijdig is afgebroken, maar dat de werkzaamheden op locatie na enkele dagen waren afgerond.
Conflict met de VS
De Europese aanwezigheid op Groenland heeft geleid tot een fel conflict met de Amerikaanse president Donald Trump. Hij beschouwt de verkenningsmissie als een vijandige daad en ziet het als een obstakel voor zijn wens om Groenland—dat onderdeel is van het Koninkrijk Denemarken—in Amerikaanse handen te krijgen. Trump stelt dat de VS "complete controle" over het eiland nodig hebben voor de wereldveiligheid.
Als vergelding kondigde Trump afgelopen weekend aan de importtarieven met tien procent te verhogen voor landen die deelnemen aan de missie, waaronder Nederland.
Nederlandse reactie
Het demissionaire kabinet heeft "verrast" gereageerd op de Amerikaanse dreigementen. Minister Van Weel (Buitenlandse Zaken) noemt het inzetten van handelsmaatregelen als drukmiddel onwenselijk en niet passend bij bondgenoten.
Minister Brekelmans (Defensie) benadrukt dat de missie juist in het belang is van de veiligheid van alle NAVO-partners, inclusief de Verenigde Staten. "Het doel is om te laten zien dat het Arctisch gebied van strategisch belang is," aldus Brekelmans. Hoewel Nederland erkent dat Groenland strategisch belangrijk is, blijft het kabinet pal achter de Deense soevereiniteit staan: Groenland is niet te koop.
Vervolgstappen
De terugkeer van de militairen betekent niet het einde van de samenwerking. De verkenningsmissie moet leiden tot een planning voor een daadwerkelijke NAVO-oefening (mogelijk onder de naam Arctic Endurance of Arctic Sentry) in het eerste of tweede kwartaal. De verdere voorbereidingen hiervoor worden de komende tijd voortgezet vanuit Nederland en Denemarken.
Het kabinet staat positief tegenover een grotere inzet, maar de exacte omvang van een eventuele Nederlandse bijdrage wordt later bepaald. "We weten nu ongeveer waar de mogelijkheden liggen," concludeert generaal Eichelsheim.